Widmo Orwella odsunięte! Prezydent zawetował ustawę DSA rządu Tuska

Głowa państwa ostrzegła, że nowe kompetencje urzędników mogłyby zagrozić wolności słowa, działalności niezależnych mediów i prawu obywateli do krytykowania władzy.

Nawrocki: „Wróciło widmo urzędnika cenzora”

O prezydenckim wecie poinformowała Kancelaria Prezydenta RP. Chodzi o ustawę uchwaloną przez Sejm 8 października, a następnie zmienioną poprawkami Senatu.

Karol Nawrocki przypomniał, że już w styczniu sprzeciwił się podobnym regulacjom, wskazując na niebezpieczeństwo przyznania administracji uprawnień do rozstrzygania o dostępności wypowiedzi internetowych.

„Wróciło widmo urzędnika cenzora, który będzie podejmował decyzję, co wolno, a czego nie wolno w internecie” – ostrzegł prezydent.

W jego ocenie to niezawisłe sądy, a nie organy administracyjne, powinny rozstrzygać spory dotyczące legalności publikowanych treści.

Nawrocki zwrócił również uwagę na ryzyko blokowania całych domen internetowych, nawet gdy zakwestionowany materiał stanowi jedynie niewielką część zawartości serwisu.

Prezydent podkreślił, że wolność wypowiedzi obejmuje także prawo do krytykowania rządu, jego decyzji i działań instytucji państwowych.

Głowa państwa odrzuciła też argument, że przyznanie urzędnikom dodatkowych uprawnień jest niezbędnym warunkiem skutecznej walki z najgroźniejszymi przestępstwami internetowymi. Wskazała, że istnieją już przepisy umożliwiające szybkie usuwanie materiałów terrorystycznych.

Blokowanie całych stron i decyzje urzędników

Zawetowana nowelizacja przyznawała prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji kompetencje do wydawania nakazów ograniczających dostęp do określonych nielegalnych treści.

Jednym z najważniejszych zastrzeżeń był administracyjny charakter części tych decyzji. W przypadku wniesienia sprzeciwu możliwa była kontrola sądowa, jednak nie zawsze musiała ona poprzedzać wykonanie nakazu. Powstawało zatem ryzyko, że treść zostanie usunięta lub zablokowana, zanim niezawisły sąd rozstrzygnie, czy rzeczywiście naruszała prawo.

Drugim zagrożeniem była możliwość blokowania całych domen internetowych. Projekt przewidywał utworzenie specjalnego rejestru, do którego mogły trafiać domeny wykorzystywane do rozpowszechniania nielegalnych treści. Operatorzy telekomunikacyjni mieli obowiązek zablokować dostęp do wpisanych domen w ciągu 48 godzin. Takie rozwiązanie mogłoby prowadzić do ograniczenia dostępu również do legalnych publikacji znajdujących się w tym samym serwisie.

Kolejne wątpliwości dotyczyły przyspieszonych procedur. Po poprawkach Senatu w najpoważniejszych sprawach przewidziano skrócenie terminów przedstawiania dowodów i stanowisk nawet do 24 godzin.

Szczególne niebezpieczeństwo dla wolności prasy mogłoby powstać w przypadku błędnego zakwalifikowania materiału dziennikarskiego jako treści nielegalnej. Blokada publikacji, nawet później uchylona przez sąd, mogłaby uniemożliwić jej rozpowszechnienie w czasie, gdy dotyczy aktualnych wydarzeń.

Rząd uzasadniał nowe przepisy koniecznością ochrony dzieci, przeciwdziałania groźbom, przemocy i przestępstwom seksualnym. Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski przekonywał, że państwo potrzebuje skuteczniejszych narzędzi reagowania na nielegalne treści, zapewniając jednocześnie możliwość kontroli sądowej.

Nowelizacja zawierała również zabezpieczenia: nakazy mogły dotyczyć wyłącznie określonych kategorii treści nielegalnych, a w niektórych sprawach dotyczących nawoływania do nienawiści decyzję miał podejmować sąd.

Prezydent uznał jednak te gwarancje za niewystarczające.