Prof. Przemysław Żurawski vel Grajewski: Gdańsk. Mundury polskie, ale... - zdjęcie
05.06.19, 16:20

Prof. Przemysław Żurawski vel Grajewski: Gdańsk. Mundury polskie, ale...

24

Jakiego rodzaju umundorowanie nosili rekonstruktorzy, którzy pełnili wartę przy grobie Pawła Adamowicza w Gdańsku? O wyjaśnienie tej kontrowersji poprosiliśmy prof. Przemysława Żurawskiego vel Grajewskiego. Zdaniem uczonego, mundury najpewniej były polskie, ale kontkest całej sprawy każe zadać poważne pytania o rozsądek organizatorów.

"Rzecz wymaga zbadania. Nie mam nigdzie ikonografii mundurów garnizonu Gdańska z XVIII w. z czasów przynalezności miasta do Rzeczypospolitej, a zatem sprzed 1793 r. Nie da się wykluczyć, że tak wyglądali, choć Wojska Koronne nosiły czerwone fraki mundurowe na wzór saski, a nie pruską odmianę granatu. Tu wyraźnie widoczny jest wzorzec pruski. Sprawdziłem regimenty garnizonowe armii pruskiej za Fryca II. Styl się zgadza. W odróżnieniu od regimentów liniowych wszystkie miały granatowe kamizelki mundurowe - tak jak fraki. (liniowe miały białe kamizelki) i białe pasy. Nie zgadzają się kamasze (pruskie garnizonowe powinny byc czarne, a nie białe), ale może po 1793 r. zmieniono niektóre szczególy. Wszak za Fryca nie istniał regiment garnizonowy zachodniopruski, ani gdański, więc go w swym materiale nie mam. Dla epoki po 1793 r. nie zgadza się kształt kapelusza, ale rekonstruktorzy często biorą to co wydaje im sie bardziej charakterystyczne dla ogólnego stylu odtwarzanej armii, a nie dla danego momentu, lub po prostu to co rzemieślnik jest w stanie uszyć, a kapelusz trójgraniasty z wojny siedmioletniej to standard w porównaniu z jego modyfikacją z czasów Insurekcji Kościuszkowskiej, gdy armia pruska wyglądała już nieco inaczej. Z drugiej strony mamy taki oto opis, który wyjaśniałby wszystko w sensie pozytywnym i zdejmował z organizatorów oskarzenie o celebrowanie tradycjij pruskich. Generalnie w myśl zasady, iż watpliwości tłumaczy się na korzyśc oskarżonego uważam, że póki co cały raban jest nieporozumieniem" - stwierdził uczony.

Jak wskazał, nie można jednak rozpatrywać tego problemu w oderwaniu od kontekstu politycznego.

"Dyskusja o nim ma dwa wymiary - akademicki i społeczno-polityczny. Rozważania, które wyżej zamieściłem nadają się na seminarium akademickie. Wydźwięk społeczny całej imprezy - jej odbiór przez ludzi, którzy nie są znawcami szczegółów broni i barwy XVIII w. jest zaś oczywiście jak najbardziej negatywny. Innymi słowy mamy realia historyczne i w ich ramach wiele wskazuje na to, że zaprezentowane uniformy rzeczywiście mogą być mundurami garnizonu Gdańska wojsk Rzeczypospolitej (choć nie muszą) oraz realia obecnego społecznego odbioru tych mundurów, które są takie, że ludzie widzą je jako pruskie (wszak bardzo pruskie mundury przypominają). Co gorsza jak się wsłuchać w język komend (czego poprzednio nie zrobiłem) to słychać, że sa one wydawane po niemiecku. Tu znów, nie musi to przeczyć realiom historycznym, ale odbiór społeczny obecnie musi być jednoznacznie negatywny. Jednym słowem organizatorzy zgrzeszyli co najmniej brakiem wyobraźni co do społecznego odbioru takiego happeningu. Ponieważ rzecz dzieje się przy realnym grobie człowieka o takich a nie innych konotacjach politycznych w kościele, nie jest happeningiem rozrywkowym, a zatem jest nie na miejscu" - uznał historyk. 

Sprawę prof. Żurawski vel Grajewski poruszał na łamach swojego facebookowego profilu.

bsw

Komentarze (24):

Roli2019.06.7 0:27
A to vel Grajewski jest historykiem specjalizującym się w tamtym okresie? Myślałem, że obecnie jest politologiem. Patrząc na Google Scholar, wydaje się, że ostatnia publikacja na tematy historyczne pana vel Grajewskiego miała miejsce pod koniec ubiegłego wieku i dotyczyła USA. To ponad 20 lat temu. Parafrazując Rydzyka i Misia: R: A jaką historię Pan skończył? vG: Normalną
Gdańszczanin ( Polak)2019.06.6 13:44
http://garnisondanzig.blogspot.com/
bogdanus2019.06.6 13:37
Widać ze opozycja chce rozwalić państwo a następnie oddać je pod władanie Brukseli czytaj Berlinowi. Ślązacy, poznaniacy są bardziej patriotyczni od Kaszubów. Kaszubi mają ciągotkę by polską rządzili Niemcy. O tym mówią wypowiedzi "Wałęsa z Polski i Niemiec uczynić… jedno państwo. Sikorski wzywa Niemcy do uporządkowania Europy, Tusk Polskość to nienormalność. Jest to metoda federalizacji krnąbrnej polski przez Niemcy rękami polaków. Po co wywoływać wojny i niszczyć. Można przejąć i podporządkować narody innymi sposobami.
Cabanka2019.06.6 22:16
Ja tylko nie rozumiem, dlaczego Polska, Polacy piszesz małą litera, a Niemcy, a jakze z szacunkiem! szanujmy sie sami nawet w tak drobnych kwestiach.
Gdańszczanin ( Polak)2019.06.6 13:35
Nie dajmy się zwariować, mi osobiście bardziej przeszkadzał na pogrzebie "występ" protestantów i muzułmanów w trakcie katolickiej mszy św. https://www.gdansk.pl/wiadomosci/garnizon-gdansk-odpowiedzial-na-klamstwa-powielane-przez-prawicowe-portale,a,147891
Andrzej 2019.06.6 13:42
mnie także, to było sprofanowanie Mszy św.
Andrzej 2019.06.6 13:34
Czy w kościele mogą odbywać się takie szopki i cyrki. To miejsce zasługuje na modlitwę i kontemplację. Co na to proboszcz Bazyliki, lokalny biskup. Ludzie nie wariujcie w kościele, tam jest tabernakulum i Pan Jezus.
Gdańszczanin ( Polak)2019.06.6 13:40
No bez przesady ten sam garnizon uczestniczy w różnych miejskich i polskich uroczystościach -był i salwował przy wciąganiu flagi na 11 listopada na górze Gradowej. A ponadto biskup jest przecież generałem :-)
Andrzej 2019.06.6 13:45
Bazylika nie jest miejscem do łażenia po kościele z patykiem na sznurku, W Bazylice należy zachować powagę i ciszę, a nie głupkowatą pokazówkę .
Marek2019.06.6 11:51
Przebrać ich w sukmany. Będzie patriotycznie.
Zuzelski2019.06.6 11:43
Po , co ta dyskusja . Panowie z fotek to członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej Infanterie Regiment No 52 von Hamberger , czyli odtwarzają umundurowanie pruskiego 52 pułku piechoty z różnych okresów z XVIII wieku , ale także z początku XIX z czasów napoleońskich , co zresztą można zobaczyc na ich facebookowym profilu.
anonim2019.06.6 12:31
chcesz powiedzieć ,że tacy nikomu nie szkodzący jurgieltnicy?
anonim2019.06.6 10:48
Prusy, Prusy Nad wszystkimi.......? Nur für Deutsche / Danzig? /
Cygan2019.06.6 10:42
POszli na łatwiznę!zaangażowali rekonstruktorów w gotowym umundurowaniu bez dbania o powagę miejsca.To byli przedstawiciele mięsa armatniego Po za tym pruscy soldaci mieli absolutny zakaz zapuszczania bród!Hahahhaaha!
Azotox2019.06.5 22:48
Po co pisać komentarze, skoro wszystko hurtem kasują? Szkoda klawiatury. Żegnam.
Danziger2019.06.5 21:32
Co za dzban ten profesur.
czeslaw duppa2019.06.5 20:54
dobra, mundur jest jaki jest, brak ikonografii, pomylka. OK. Tylko ja wyraznie slysze komendy po niemiecku? To tez pomylka?
Zdzisław2019.06.6 13:34
Nie. W tamtych czasach wydawano komendy w wojsku polskim w języku niemieckim. Język polski w komendach pojawił się dopiero po Sejmie Wielkim. Wcześniej obowiązywały wzory saskie i pruskie, zapożyczane od lepszych stałych armii (Polska dopiero ją tworzyła). Regulaminy dla Gdańska oraz Wojsk Koronnych funkcjonowały w języku niemieckim.
anonim2019.06.5 20:44
Romuald Szeremietiew "Prusacy w Gdańsku" https://www.salon24.pl/u/szeremietiew/961460,prusacy-w-gdansku
PiS=UWbis2019.06.5 17:36
Jaka żałosna kombinacja by nie dostrzegać germanizacji Gdańska...Wolne Miasto Gdańsk to sformułowanie pada coraz częściej, ale warszawskie władze udają, że problemu nie dostrzegają. Kulturkampf trwa w najlepsze, a Warszawa pod rządami "dobrej zmiany" już się chyba poddała...
anonim2019.06.5 17:12
ale komendy po niemiecku
Zbigniew2019.06.6 12:23
W wojsku gdańskim czasu I RP komendy były po niemiecku.
Dominik2019.06.6 12:54
Zresztą nie tylko w I RP w wielu krajach tak było.
Sprytny ninja 2019.06.5 16:37
Za ś.p. prez. Gdańska, Adamowicza poczta uzyskała dawny napis: Postamt. Tusk o Gdańsku przed kilkoma miesiącami: wolne miasto Gdańsk. Za aktualnej pani prezydent Gdańska mamy paradę niemczanych wartowników. Widać co komu po niemiecku w duszy gra. Polaków zapraszają natomiast na szparagi. No może teraz nie chcą jechać, ale jak wróci her Tusk, to już on coś wymyśli, tak dokręci ...