Ordo Iuris apeluje: Trzeba wzmocnić ochronę wolności akademickiej - zdjęcie
15.03.20, 18:00fot. Marcin Białek, lic. CC BY-SA 3.0 via Wikipedia, zdj. edyt.

Ordo Iuris apeluje: Trzeba wzmocnić ochronę wolności akademickiej

18

W ostatnich latach dochodzi w Polsce do licznych przypadków naruszania wolności akademickiej, czego przykładem jest m.in. głośna sprawa prof. Ewy Budzyńskiej. Te sytuacje zostały opisane w raporcie Instytutu Ordo Iuris. Po jego opublikowaniu Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ogłosiło projekt ustawy mającej na celu zwiększenie gwarancji dla wolności akademickich. Jest on w dużej mierze zbieżny z projektem przygotowanym przez Ordo Iuris. Instytut przesłał do Ministerstwa stanowisko, w którym wyraża poparcie dla kierunku zmian i proponuje wprowadzenie dodatkowych mechanizmów, które zapobiegłyby m.in. bezpodstawnemu odwoływaniu konferencji naukowych.

Na polskich uczelniach publicznych miały miejsce przypadki m.in. odwoływania konferencji naukowych z powodu udziału działaczy pro-life (nawet ze stopniami naukowymi) lub poświęconych prawom dzieci nienarodzonych. Władze niektórych publicznych szkół wyższych uniemożliwiały organizacjom studenckim zaproszenie na uniwersytet osób, które nie zgadzają się z poglądami zwolenników aborcji lub działaczy LGBT Skalę zjawiska obrazuje przygotowany przez Instytut Ordo Iuris raport „Lista najważniejszych ograniczeń wolności akademickiej w Polsce”. Ostatnim głośnym przykładem represji wobec osób niepopierających ideologii gender jest prowadzone na Uniwersytecie Śląskim postępowanie dyscyplinarne przeciw prof. Ewie Budzyńskiej, reprezentowanej przez Instytut Ordo Iuris. Na swoich wykładach socjolog nie kwestionowała tego, że małżeństwo to związek kobiety i mężczyzny, dziecko poczęte jest człowiekiem, a aborcja jego zabójstwem.

Dostrzegając potrzebę pomocy konkretnym nauczycielom akademickim oraz konieczność opracowania systemowego rozwiązania zaistniałego problemu, eksperci Ordo Iuris opublikowali na początku tego roku projekt nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Spotkali się też w tej sprawie z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego Jarosławem Gowinem, który zapowiedział przygotowanie własnego projektu. Przedstawiony przez wicepremiera Gowina projekt nowelizacji Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce  zakłada – podobnie jak projekt Ordo Iuris – uzupełnienie katalogu podstaw systemu szkolnictwa wyższego i nauki o wolność wyrażania poglądów (aktualnie są to: wolność nauczania, twórczości artystycznej, badań naukowych i ogłaszania ich wyników oraz autonomia uczelni). Ponadto, projekt doprecyzowuje, że nikt nie może ponosić negatywnych konsekwencji zgodnego z prawem korzystania z tych wolności.

Ministerialny projekt zakłada również stworzenie instytucjonalnego mechanizmu ochrony wspomnianych wolności stanowiących podstawy systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Proponowana Komisja do spraw wolności w systemie szkolnictwa wyższego i nauki ma składać się z 9 członków, w tym 4 powoływanych przez ministra, 3 – przez Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz po 1 wybieranym przez Parlament Studentów RP oraz Krajową Reprezentację Doktorantów. Komisja miałaby rozpatrywać skargi od nauczycieli akademickich, pracowników naukowych, studentów i doktorantów w związku z zagrożeniem lub naruszeniem wolności będących podstawą systemu szkolnictwa wyższego. Po rozpatrzeniu sprawy Komisja wydawałaby rekomendacje, a uczelnia miałaby obowiązek poinformowania o sposobie ich realizacji.

W przesłanym do MNiSW stanowisku Instytut Ordo Iuris wyraża poparcie dla obranego kierunku zmian. Proponuje także kilka dodatkowych rozwiązań, które wzmocnią instytucjonalną ochronę wolności akademickich. Po pierwsze, Ordo Iuris postuluje zmianę nazwy komisji, na np. Komisję Odwoławczą, oraz nieco inny tryb jej wybierania. Część członków powoływanych przez MNiSW oraz Radę Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zdaniem Instytutu, powinna być zastąpiona osobami mianowanymi przez Sejm, Senat i Prezydenta RP, a więc organy wybierane w wyborach demokratycznych. Ponadto, w skład Komisji powinien wchodzić sędzia Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku wskazany przez Prezesa Trybunału, co zapewniłoby udział w pracach Komisji osoby wyróżniającej się wiedzą prawniczą.

Oprócz tego, Ordo Iuris postuluje, aby nowo utworzona Komisja, zamiast rekomendacji, wydawała w stosunkowo krótkim terminie (np. w ciągu kilku dni) decyzje administracyjne podlegające natychmiastowemu wykonaniu. Decyzje te byłyby zaskarżalne do sądu administracyjnego, jednak wymóg ich natychmiastowej wykonalności uzasadniony jest faktem, że niejednokrotnie konferencje naukowe były odwoływane na kilka dni przed ich planowanym terminem. Dla przykładu, zapowiedziana na 13 grudnia 2017 r. w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego konferencja naukowa „Prawo dziecka do życia” – pod wpływem protestu aktywistów skrajnej lewicy – została odwołana dzień przed zakładaną datą. Ponadto, uzasadnione jest nałożenie na Komisję obowiązku corocznego przedstawiania raportu z respektowania podstaw systemu szkolnictwa wyższego i nauki przez instytucje tworzące ten system.

Instytut Ordo Iuris postuluje również rozszerzenie katalogu przypadków uprawniających ministra do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości do 50 tys. zł o przypadek naruszenia wolności będących podstawą systemu szkolnictwa wyższego i nauki, jak np. wolności badań naukowych. Minister decydowałby o wysokości nakładanej kary. Jego decyzja w tej sprawie mogłaby być zaskarżona do sądów administracyjnych.

„Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że standardy debaty akademickiej w Polsce ulegają obniżeniu, a ona sama staje się coraz mniej pluralistyczna. Odwołanie konferencji naukowej »Prawo dziecka do życia« w 2017 r., uniemożliwienie zorganizowania Bydgoskich Dni Bioetycznych w 2018 r. na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, odwołanie spotkań z Rebeccą Kiessling czy inne przypadki opisane w raporcie Ordo Iuris to tylko tego symptomatyczne przykłady. Niestety, za ten stan rzeczy odpowiada także samo środowisko akademickie, więc konieczne jest wprowadzenie dodatkowych instytucjonalnych gwarancji ochrony wolności akademickich. W przeciwnym razie sytuacja będzie zapewne pogarszać się i na uczelniach – tak jak w PRL – dopuszczalny stanie się jedynie tzw. światopogląd naukowy. Wtedy był on oparty na marksizmie-leninizmie, teraz raczej na innej ideologii, choć też neomarskistowskiej” – komentuje dr Marcin Olszówka, Dyrektor Centrum Analiz Legislacyjnych Instytutu Ordo Iuris.

bsw/OrdoIuris.pl

Komentarze (18):

Ordo burakis2020.03.22 19:17
Brawo, wreszcie rektor nie będzie mógł zabronić płaskoziemcom wykładów o płaskiej Ziemi na uniwersytecie. Albo jak bezkarnie przyłożyć babie bo zupa za słona.
Polak2020.03.16 6:48
Owszem, zwłaszcza ochronę wolności od wpływów jakichkolwiek sekt, z katolicką na czele.
Tom Bombadil2020.03.16 6:11
Polskie uczelnie publiczne - bastion posuniętej do obłędu prawności politycznej.
Moly2020.03.16 5:38
Trzeba stworzyc laternatywne uczelnie. Alternatywna kulture ( alternatywne wszystko naprawde) gdzie nie ma miejsce na dogmaty i szerzenie nienawisci. Wtedy te prefersorki i profesorzy beda mogli na "swoich " uczelniach uczyc jak i co chca. Zobaczymy ktorzy rodzice zaplaca za edukacje swoich pociech na tych uczelniach
J.2020.03.16 2:22
Brawo najwyzszy czas zajac sie tyrania neomarksizmu na uniwersytetach. Poczytajcie sobie ksiazki, ktore polscy "humanisci" produkuja. Ignorancja, nedza intelektualna, powtarzanie formulek zalapanych w NIemczech glownie.
satyr2020.03.15 22:48
"W 2005 roku „Gość Niedzielny” pisał, że członkowie organizacji (dziś obecnie także w szeregach Ordo Iuris) działają „bez aprobaty Kościoła” i „nie podlegają żadnej władzy kościelnej” Coś się zmieniło?Kościół ich tak nagle polubił?
Czesc2020.03.15 21:40
Cześć kotku, Szukasz seks przygody online? A moze w realu? Nie czekaj tylko dolącz do nas! www.xlove.com.pl -- Miliony kobiet czekają aż wreszcie ktoś napisze do nich! Pokazy online chat skype i seks tel!
VVV2020.03.16 12:31
A macie na stanie facetów?
"Leszek" Keller-Krawczyk ty Żydzie i prowokatorze2020.03.15 19:05
Wiesz o tym że są FAKE NEWS ... Ale to nie wszystko, są również FAKE BELIEVE VIDEOS! Robione na zamówienie Kremla. Zanim otworzysz VIDEO pomyśl, czy nie ma w nich MALWARE - VIRUSÓW! A już z pewnością to jest BULLSHIT VIDEO - BULLSHIT NEWS!
Agnieszka Dz. 2020.03.15 18:42
Kataklizmy, wojny, epidemie wyzwalają w ludziach najlepsze i najgorsze instynkty. Te najlepsze widać u służb medycznych, u zwykłych ludzi, w podejściu do starszych i schorowanych sąsiadów, solidaryzujących się wobec wspólnego problemu. Te najgorsze widać niestety na Frondzie, po każdej stronie naszej wojenki. Jak można życzyć komuś choroby i śmierci. Opamiętajcie się.
leszczyna2020.03.15 19:00
To nie fronda życzy komuś choroby i śmierci, ale forumowy internauta @Katolicka Kretynizacja Polski, który regularnie szydzi z katolików na tym portalu. Nie on jeden, więc może takie wpisy powinny być od razu usuwane albo blokowane?
Agnieszka Dz. 2020.03.15 19:09
Może źle się wyraziłam, pisałam oczywiście o komentarzach pod artykułami. Takie życzenia są powszechne tu od jakiegoś czasu, tylko adresaci różni, w zależności od autora.
anonim2020.03.15 18:35
G. Braun: Gwałt na prawdzie historycznej - prezes P. Tyma nie widzi świata poza tradycją nazistowską youtube.com/watch?v=jLLbBWQhpsU
Ciemnota to kupi?2020.03.15 18:16
Bo jak naukowcy nie chcą sluchac wymysłów brazylijskiej sekty to znaczy ze nie ma wolności? To co oni reprezentują to jest eylacznieSREDNIOWIECZE
leszczyna2020.03.15 18:37
A konkretnie co jest wg Ciebie średniowieczne? Bo jeśli chodzi o dziesięcinę, to obecne daniny są o wiele wyższe, więc średniowiecze w porównaniu ze składkami emerytalnymi choćby to raczej liberalizm.
Katolicka Kretynizacja Polski2020.03.15 18:13
do koronawirusa! lista osób które przydałoby się zaatakować ze względu na wiek! Jarosław Kaczyński l. 71 Elżbieta Witek l. 63 Stanisław Karczewski l. 65 Ryszard Terlecki l. 71 Marek Kuchciński l. 65 Antoni Macierewicz l. 72 Stanisław Piotrowicz l. 68 Krystyna Pawłowicz l. 68 Tadeusz Rydzyk l. 75 Marek Jędraszewski l. 71 naród polski byłby wdzięczny...
Marcin.. 2020.03.15 18:11
Gdzie jest ten tchórz kulawy karzeł z Żoliborza, bożyszcze powiatowej Polski, mieszkańców wsi i małych miasteczek. Polski zacofanej, zakompleksionej, płaszczącej się przed Proboszczem i miejscowym kacykiem pis, gotowej zatłuc sztachetami wszystkich, którzy wątpią w ich nieomylność.Tylko zasiłek i 500+ to ich życie. Prezesik nie pojawia się w Sejmie, ale kasę na konto pobiera.Na Nowogrodzkiej też się nie pojawia, wali w majty ze strachu, że dołączy do brata i mamusi !! Może by wygłosił Orędzie do pisowskich obłąkańców? Nie on boi się wyjść ze swojej strzeżonej Żoliborskiej nory!!! Banda ochroniarzy za 108.000 tysięcy miesięcznie z naszych podatków, też może go poczęstować wirusem!!
Po 11 NIE BADZ OBOJETNY2020.03.15 20:27
No właśnie, gdzie pan Prezes? Gdzie orędzie? Gdzie wsparcie? Gdzie otucha? W takiej sytuacji nas opuścił??? On, Kawaler Smoleński. Niezłomny. Jezu rozumiem, że nas olewasz, że masz inne sprawy, ale On jest naszym Panem i się chowa ... Proszę, przywróć Prezesa na Ojczyzny łono, to łono.