Nowy Kneset rozpoczyna działanie: Netanjahu może stracić władzę

Były szef sztabu izraelskiej armii Gadi Eisenkot, któremu prezydent Icchak Hercog powierzył misję utworzenia nowego gabinetu, zapowiada rozliczenie wydarzeń z 7 października 2023 roku i zmiany w sądownictwie. Netanjahu nie zamierza jednak oddawać władzy bez politycznej walki.

Eisenkot chce rozliczyć rządy Netanjahu

Nowy parlament rozpoczął działalność po wyborach z 27 października, w których ugrupowania popierające dotychczasowego premiera utraciły większość.

Blok Netanjahu dysponuje obecnie 53 mandatami w 120-osobowym Knesecie, natomiast ugrupowania skupione wokół Eisenkota mają 48 miejsc. Pozostałych 19 mandatów przypadło partiom arabskim, które sprzeciwiają się utrzymaniu obecnego premiera u władzy.

Już pierwszego dnia nowej kadencji obóz Eisenkota przedstawił projekty ustaw mających zmienić kierunek polityki państwa. Jedną z najważniejszych propozycji jest powołanie niezależnej państwowej komisji śledczej, która zbada okoliczności ataku Hamasu na Izrael z 7 października 2023 roku.

Dotychczasowy premier sprzeciwiał się powołaniu komisji w proponowanym kształcie, argumentując, że jej skład, wyznaczany przez Sąd Najwyższy, mógłby być politycznie stronniczy. Opozycja zamierza również wprowadzić ograniczenia liczby kadencji premiera oraz uchylić część kontrowersyjnych przepisów dotyczących sądownictwa, prokuratury i nadzoru nad mediami.

„Musicie zrobić wszystko, aby uniknąć kolejnych wyborów” – zaapelował do parlamentarzystów prezydent Icchak Hercog podczas inauguracji nowego Knesetu.

Jednym z pierwszych politycznych celów przeciwników Netanjahu jest także odwołanie przewodniczącego parlamentu Amira Ohany z Likudu. Na jego następcę wskazano Matana Kahanę z ugrupowania Yashar. Zmiana na tym stanowisku mogłaby umożliwić opozycji szybsze procedowanie ustaw, jeszcze przed powstaniem nowego rządu.

Netanjahu ostrzega przed partiami arabskimi

Największą przeszkodą dla Eisenkota pozostaje utworzenie stabilnej koalicji. Jego dotychczasowi sojusznicy nie dysponują wymaganymi 61 mandatami, a ewentualna współpraca z partiami arabskimi budzi sprzeciw części polityków opozycji.

Netanjahu wykorzystuje ten spór, ostrzegając przed rządem uzależnionym od parlamentarzystów reprezentujących arabską mniejszość.

„Czy jesteście gotowi uzależnić się od tych, których celem jest zniszczenie państwa żydowskiego?” – pytał podczas wystąpienia w Knesecie.

Dotychczasowy premier ponownie zaapelował o utworzenie rządu jedności narodowej, wskazując na zagrożenia dla bezpieczeństwa Izraela, szczególnie ze strony Iranu.

Eisenkot ostro odpowiedział na jego przemówienie, określając je jako „pełne nienawiści” i „dzielące”.

„Jeszcze bardziej utwierdziłem się w przekonaniu, że nie nadaje się on do pozostawania na stanowisku nawet przez minutę dłużej” – oświadczył polityk.

W odpowiedzi jego ugrupowanie odwołało zaplanowane rozmowy koalicyjne z przedstawicielami Likudu.

Prezydent Hercog powierzył Eisenkotowi misję utworzenia rządu 8 listopada. Polityk ma na to 28 dni, z możliwością przedłużenia terminu o kolejne 14 dni.

Do czasu powołania nowego gabinetu Netanjahu pozostaje premierem kierującym rządem tymczasowym i zachowuje kompetencje dotyczące bezpieczeństwa państwa.

Jeśli Eisenkotowi nie uda się zbudować większości, misja może zostać powierzona innemu politykowi, w tym Netanjahu. Niewykluczone pozostają również kolejne wybory parlamentarne.