Właściwości zdrowotne jeżyny

W profilaktyce antynowotworowej dieta jest jednym z najważniejszych czynników, a jeżyny są bogate w kilka silnych przeciwutleniaczy, które niszczą wolne rodniki przyczyniające się do powstawania komórek rakowych:

  • antocyjany (według badaczy na szczególną uwagę zasługuje jeden związek z antocyjanidynów: cyanidin-3-glukozyd, ponieważ przypuszcza się, że w znacznym stopniu zapobiega on rakowi skóry),

  • kwas elagowy,

  • kwasy fenolowe.

Ze względu na dużą zawartość antyoksydantów jeżyny zostały umieszczone na liście ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity), czyli liście produktów, które w wysokim stopniu chronią organizm przed niszczącym wpływem reaktywnych form tlenu. Według dra Ronalda Priori z The US Departament of Agriculture Research Service "zwiększając spożycie owoców i warzyw, szczególnie tych o wysokiej wartości ORAC, można znacząco podnieść poziom antyoksydantów w krwioobiegu nawet o 15-20%".Jeżyny wspomagają pracę układu krążenia dzięki zawartości 3 substancji:

  • antocyjanów - zwiększają elastyczność naczyń włosowatych oraz wzmacniają i odtruwają serce;

  • witaminy C, która zwiększa odporność komórek. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C wynosi 70 mg. Ostrężyny w 100 g zawierają 21 mg tej cennej witaminy, w związku z tym szklanka jeżyn pokrywa 60% dziennego zapotrzebowania na kwas askorbinowy.

  • błonnika -  jedna szklanka jeżyn pokrywa 30% dziennego zapotrzebowania na błonnik, który ogranicza wchłanianie niezdrowych tłuszczów, a tym samym zmniejsza ryzyko chorób serca;

Dzięki dużej zawartości witaminy C i E jeżyny mogą zmniejszyć ryzyko rozwoju groźnego zwyrodnienia plamki żółtej. Ryzyko wystąpienia tej przewlekłej, postępującej choroby oczu zmniejszają także wspomniane antocyjany, które zwalczają wszelkie stany zapalne siatkówki oka oraz obniżają wysokie ciśnienie krwi, które jest czynnikiem ryzyka zwyrodnieniowego zapalenia plamki żółtejZawarta w jeżynach witamina K pełni ważną rolę w powstawaniu właściwej formy osteokalcyny (białka występującego w tkance kostnej). Niedobór witaminy K może prowadzić do nieprawidłowej produkcji osteokalcyny, co z kolei może się przyczynić do obniżenia gęstości kości oraz zwiększyć ryzyko złamań. Ponadto jeżyny zawierają dwa oddziałujące na siebie minerały: wapń i magnez, które biorą udział w tworzeniu tkanki kostnej. Magnez jest bowiem niezbędny do prawidłowego przyswajania wapnia w kościach, z kolei wapń wspomaga wchłanianie magnezu.Zawarte w jeżynach fitoestrogeny to naturalnie występujące estrogeny roślinne, które działają w organizmie ludzkim podobnie jak żeńskie hormony. W związku z tym mogą pomóc złagodzić typowe objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego, a nawet objawy menopauzy, w tym najbardziej dokuczliwe uderzenia gorąca.

Jeżyny należą do produktów o niskim indeksie glikemicznym (IG jeżyn = 25), w związku z tym mogą być spożywane przez diabetyków. Tym bardziej że zawierają sporą ilość błonnika, który spowalnia wchłanianie węglowodanów w przewodzie pokarmowym, dzięki czemu pomaga w utrzymaniu stałego poziomu cukru we krwi.Ponadto naukowcy z University of Illinois odkryli, że jeżyny zawierają także inne związki, które skutecznie hamują działanie enzymów odpowiedzialnych za przyswajanie węglowodanów. Z wyników ich badań wynika, że jeżyny skutecznie hamują działanie dwóch podstawowych enzymów przemiany węglowodanowej - alfa-amylazy i alfa-glukozydazy. Naukowcy przyjmują, że jeżyny mogą być tak samo skuteczne jak leki antycukrzycowe.

Jeżyny, dzięki niskiej kaloryczności (43 kcal w 100 g), są doskonałym składnikiem diety odchudzającej. Ponadto są bogatym źródłem pektyn - rozpuszczalnego błonnika pokarmowego, który pod wpływem wody zwiększa swoją objętość i na długi czas wypełnia żołądek, dając uczucie sytości. Jedna filiżanka jeżyn zawiera ok. 8 z 25 gramów błonnika, którego potrzebuje nasz organizm każdego dnia.

Jeżyny zawierają najwięcej witaminy E (czyli witaminy młodości) ze wszystkich owoców leśnych. Ponadto są źródłem wielu antyoksydantów, które opóźniają proces starzenia się skóry (m.in. chronią skórę przed uszkodzeniami spowodowanymi nadmierną ekspozycją na słońce, przyspieszają syntezę kolagenu i wzmacniają kruche naczynka krwionośne).

PROPONUJEMY:

Lecznicze nalewki z jeżyn

PRZEPIS na nalewkę z jeżyn z miodem gryczanym

Włóż kilogram umytych i przebranych jeżyn do dużego słoika. Układaj je warstwami, przesypując każdą z nich cukrem (w sumie należy zużyć 0,5 kg). Całość zalej 1/2 szklanki miodu gryczanego. Następnie dodaj 0,35 l wódki, 0,5 l spirytusu i wymieszaj. Zakręć słoik i odstaw w zaciemnione miejsce na 6 tygodni. Po tym okresie odcedź jego zawartość, zlej do butelek i postaw na pół roku w chłodnym i ciemnym pomieszczeniu.

PRZEPIS na nalewkę z soku z jeżyn na wódce

1 l soku wyciśniętego z dojrzałych i świeżych jeżyn dodaj do 1/2 l wódki i 0,5 kg cukru. Całość wymieszaj i odstaw na miesiąc. Po tym czasie odcedź przez sitko i zlej do butelek. Nalewka jest gotowa do spożycia po pół roku leżakowania.

Nalewka z jeżyn z wanilią i goździkami - PRZEPIS

Dokładnie umyj i osusz 2 kg dojrzałych jeżyn. Wkładaj je do dużego słoika warstwami, przesypując każdą z nich cukrem (1 kg). Na koniec lekko dociśnij, przykryj słój podwójnie złożoną gazą i przymocuj ją gumką recepturką. Odstaw w ciepłe miejsce na 4-5 dni. Następnie zlej powstały sok do drugiego słoika, dodaj 0,5 l spirytusu oraz pół laski wanilii i 2-3 goździki. Całość dokładnie wymieszaj. Następnie szczelnie zamknij słoik i odstaw go na 2 tygodnie w ciemne miejsce. Po tym czasie przefiltruj nalewkę przez złożoną gazę lub filtr do kawy. Rozlej ją do butelek, schowaj w chłodne i ciemne miejsce na 6 miesięcy. Po tym czasie jeżynówka jest gotowa do spożycia.

Szybki deser jogurtowy z jeżyn

Na ok 4 porcje

  • 300 g jeżyn

  • 400 g jogurtu naturalnego typu greckiego

  • 3 łyżki naturalnego płynnego miodu + 1 łyżeczka na szklankę

Jogurt mieszamy z trzema łyżkami miodu , jeżyny umyć i kłaść warwami na przemian z jogurtem w przezroczystych szklaneczkach. Na wierzchu kładziemy po jeżynce i polewamy jeszcze jedna łyżeczką miodu, podawać schłodzone.

Konfitura z jeżyn

(na 2 słoiki po 200ml)

  • 1,5kg jeżyn

  • około 1-1,5 szklanki cukru trzcinowego

Przygotowanie: Jeżyny opłukać i włożyć do dużego garnka, obsypać cukrem, przykryć i odstawić na noc. Rano odlać do rondla sok, który owoce puściły pod wpływem cukru. Jeżyny przełożyć na patelnię i na małym ogniu smażyć co najmniej przez godzinę, często mieszając.

Słoiki na konfitury dokładnie umyć i wyparzyć, również nakrętki. Odstawić na ścierkę, żeby obeschły. Konfitura na patelni powinna już mocno odparować i zgęstnieć. Próbujemy czy jest dość słodka. Możesz również oczyścić konfitury z pestek. Małe sitko ułożyć na słoiku i nałożyć na nie po dwie, trzy łyżki konfitury, przecierać drewnianą łyżką aż na sitku zostaną same pestki. Tak napełniał słoiki. Następnie trzeba je dokładnie zakręcić, odwrócić do góry dnem, ustawić na ścierce, drugą przykryć i pozostawić do wystudzenia. Jeśli ze słoików nic nie wycieknie, to znaczy, że można je przechowywać w piwnicy lub w spiżarni przez około 6 miesięcy. Po otwarciu konfitura musi być przechowywana w lodówce i zostać zjedzona w ciągu tygodnia.