Dr Jerzy Bukowski: Jak II Rzeczpospolita honorowała ostatnich powstańców - zdjęcie
22.01.20, 09:40

Dr Jerzy Bukowski: Jak II Rzeczpospolita honorowała ostatnich powstańców

19

Ilekroć wspominam kolejną rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego, tylekroć przychodzi mi na myśl rozkaz wydany 21 stycznia 1919 roku przez Wodza Naczelnego Wojska Polskiego Józefa Piłsudskiego uznający jego weteranów za „niedościgniony ideał zapału, ofiarności i trwania w nierównej walce, w warunkach fizycznych jak najcięższych, za ostatnich żołnierzy Polski, walczącej o swą swobodę i wzór wielu cnót żołnierskich, które naśladować będziemy” oraz przyznający im prawo noszenia munduru w uroczyste dni.


Ustawą z 18 grudnia 1919 roku wszystkich żyjących jeszcze 3644 powstańców awansowano na stopień podporucznika, a posiadających już stopień oficerski na wyższy. Przyznano im też stałą dożywotnią pensję, a rozkazem ministra spraw wojskowych z 7 listopada 1922 roku nakazano wszystkim wojskowym oddawać im honory.

Nadawano im także ordery: Viruti Militari i Krzyż Niepodległości. W przeddzień 70. rocznicy wybuchu powstania to drugie, ustanowione już w II Rzeczypospolitej odznaczenie w najwyższej klasie (z Mieczami) przyznano wszystkim poległym i zmarłym weteranom tego zrywu niepodległościowego symbolicznie dekorując nim Krzyż Traugutta w warszawskiej Cytadeli.

Dbano również o byt materialny tych powstańców, którzy znajdowali się w trudnej sytuacji materialnej tworząc tzw. przytuliska.

Ostatnie uroczystości rocznicowe z udziałem garstki żyjących weteranów odbyły się w 1938 roku, czyli 75 lat od wybuchu Powstania Styczniowego. Żyło ich wówczas tylko 52, ale tylko 16 stan zdrowia pozwolił na osobisty udział. Ostatni, stuletni Feliks Bartczuk, zmarł w 1946 roku i został pochowany w Kosowie Lackim.

Oto jak niepodległa Rzeczpospolita czciła bohaterów, którzy jako ostatni przed strzelcami Piłsudskiego wystąpili z bronią w ręku przeciw zaborcom. Niestety, takiego uhonorowania nie dożyło wielu legionistów, kombatantów 1920 roku i II wojny światowej, Żołnierzy Niezłomnych. Przez półwiecze panowania sowieckiego reżimu nad Wisłą nie traktowano ich jako obrońców Ojczyzny, ale uważano - trzeba przyznać, że słusznie - za wrogów Polski Ludowej, a w związku z tym za obywateli drugiej kategorii.

Dopiero po 1989 roku zaczęto przywracać im należną cześć i szacunek, ale początkowo dosyć oszczędnie, zwłaszcza tym, którzy zbrojnie przeciwstawili się komunistycznemu zniewoleniu Rzeczypospolitej w latach 40. i 50. Od kilku lat szczęśliwie nadrabiamy te zaległości, czego nie dożyła już, niestety, większość XX-wiecznych bohaterów walk o niepodległość. A przecież powinni być oni już od ponad 30 lat honorowani tak samo jak powstańcy styczniowi w II RP, których ogromną estymą darzył wychowany w kulcie tego zrywu Józef Piłsudski.

Jerzy Bukowski

Komentarze (19):

Mirek2020.01.22 23:33
Gdyby nie było Marszałka Piłsudskiego to nie wiadomo czy by w ogóle Polska się odrodziła . Owszem byli wówczas wielcy ludzie [ Dmowski , Korfanty , Daszyński , Witos , Paderewski , Wojciechowski ] ale żaden z nich nie zastąpiłby Piłsudskiego.....żaden . A dlatego żaden z nich ponieważ żaden z tych panów nie obejmował sprawy całościowo . Oni rozumowali wycinkowo . Każdy widział tylko swój czubek nosa i swoje partyjne interesy . Tylko Marszałek Piłsudski ogarniał całość . Piłsudski tych obecnych zdrajców co w Brukseli szkodzą Polsce załatwiłby krótko . Albo Bereza albo jeszcze gorzej . I zdrajców -targowiczan by nie było .......
gintaras2020.01.22 21:52
Marszałek lubił zadymy, ale nie takie “Nazywają Cię faszystą, bo kochasz swą Ojczyznę! Zawsze walczyć będziesz z pi****ym komunizmem!”. I race odpalone nad płytą Mauzoleum Matki i Serca Syna. To tegoroczne elementy obchodów Narodowego Święta Niepodległości na Cmentarzu na Rossie. Na szczęście tym razem tylko epizodyczne. Jak będzie za rok? https://zw.lt/opinie/kozicz-marszalek-lubil-zadymy-ale-nie-takie/
Asia2020.01.22 21:29
Dlaczego tak uwielbiacie Marszałka ? Przecież to lewak. Amen.
Leon Ponury2020.01.22 21:09
Ej, czy to nie zdjęcie Piłsudskiego z zamachu majowego - "pasuje" jak ulał do tego artykułu.
Reytan2020.01.22 20:11
Leo Podoba m sie ,ty qurwo komunistyczna,to slowko "PEWNIE"!
leo2020.01.22 14:20
A co z powstańcami Śląskimi ?? Jak zwykle pominięci, A w 1921 Witos (pewnie za wiedzą Piłsudskiego) zakazał powstań na śląsku, miało być jak w referendum. Później dzięki Śląskowi POlska się obroniła w wojnie gospodarczej, We wrześniu 1939r szkopy wszystkich żyjących zabili lub wywieźli do Rajchu na kaźń. Znam przypadki kiedy rodowici Niemcy, stanęli w powstaniu Śląskim po Polskiej stronie i mieli przechlapane u wszystkich a najbardziej u swoich.
Marek212020.01.22 12:22
Gen. Kuropieska w swoich wspomnieniach opisuje wykład Piłsudskiego w którym uczestniczył jako podchorąży ( gdy w latach 1923-26 Piłsudski wycofał się z polityki i utrzymywał się z artykułów i podobnych wykładów). Marszałek narzekał, że uczczeni w ten sposób kombatanci powstania pisali na siebie nawzajem donosy udowadniają że temu czy innemu stopień czy order się nie należał np. dlatego że był on mierosławczykiem. Piłsudski podawał to jako przykład polskiej zaciekłości, nieumiejętności osiągania zgody, niemożności przechodzenia po pół wieku do porządku nad dawnymi sporami. Jak widać nic się nie zmieniło do dziś......
Cool2020.01.22 14:52
Mamy dziś wiernych naśladowców ... podjudzaczy takich jak ty! ... bo po co szKODniku o tym piszesz??? Po co się żalicie w Brukseli, w Berlinie a ... ostatnio nawet w All Jazeera! Tfuuu !!!! ...
Marek212020.01.22 15:38
Piszę bo tak było. I tak jest. I żadnymi daremnymi wyzwiskami tego nie zmienisz.
Cool2020.01.22 15:56
... a do Moskwy też pisałeś? P.s. "podjudzacz" to nie wyzwisko, tylko nazwanie rzeczy po imieniu!
Cool2020.01.23 9:29
Tylko wy! ... popieprzeni lewacy szufladkujecie ludzi według wyznania i oriętacji seksualnej!
Reytan2020.01.22 20:09
Marek21 to znany prowokator komunistyczny i zwykly lajdak
Marek212020.01.23 8:46
To szczytowy poziom Twojego intelektu w dyskusji?
lady chapel2020.01.22 11:59
Nie zapominajcie, ze Pilsudski byl heretykiem (protestantem znaczy sie).
Reytan2020.01.22 20:06
Jestes komunistycznym idiota. Zalatwil sobie za pieniadze protestanckie papiery ,zeby moc sie ozenic,ale protestanckim wariatem nigdy nie byl. Lady Chapel to prowokator komunistyczny !
lady chapel2020.01.22 20:48
Jeżeli było jak piszesz - taki człowiek nie może być bohaterem - to kłamca i oszust - oszust w sprawach wiary i sakramentu małżeństwa - to bardzo ciężki grzech Reytanie
Szatan (pisane z wielkiej litery)2020.01.22 10:14
Ten bandyta Piłsudski olał Korfantego i Powstańców Śląskich. Powstanie styczniowe było niepotrzebną porażką.
Cool2020.01.22 14:56
No widzisz Polacy potrafią docenić człowieka bez względu na jego światopogląd. .. Czego i Tobie szczerze życzę!
Reytan2020.01.22 20:04
Swinie endeckie zawsze z Komuna przeciwko Wolnej Polsce !!!