Prezydent zwrócił uwagę, że dekady życia po złej stronie żelaznej kurtyny to był „trudny dla nas wszystkich czas, kiedy nasze państwa czy to w ogóle nie miały niepodległości, czy to nie były w pełni suwerenne, czas który zepchnął nas pod względem rozwojowym, pod względem zamożności daleko w tył wobec krajów Zachodu Europy”. – Ale osiągnęliśmy już bardzo dużo, chociażby w zakresie bezpieczeństwa energetycznego oraz odporności naszych gospodarek – dodał.

Dzisiaj możemy śmiało powiedzieć, że znaczenie regionu Trójmorza rośnie. Rola Inicjatywy wraz z tworzącymi ją państwami jest nie do przecenienia, zarówno w wymiarze wyzwań i zagrożeń o charakterze geopolitycznym, jak i szans gospodarczych – podkreślił Andrzej Duda.

Jak dodał, z satysfakcją obserwuje zainteresowanie Trójmorzem ze strony parterów zewnętrznych – największych światowych gospodarek oraz międzynarodowych inwestorów, którzy widzą w krajach regionu duży potencjał.

Prezydent zwrócił uwagę, że Inicjatywa Trójmorza w praktyce udowodniła już swoją wartość. – Jednym z jej niezaprzeczalnych sukcesów jest stworzenie strategicznej infrastruktury technicznej, która pozwoliła na zbudowanie odporności regionu w taki sposób, że rosyjski szantaż związany z odcięciem dostaw gazu okazał się nieskuteczny – wskazał. 

Dzięki mądrym inwestycjom wzmocniliśmy bezpieczeństwo całej Unii Europejskiej – zaznaczył Prezydent RP.

– Połączenia energetyczne, drogowe i cyfrowe, rozbudowywane w ramach Trójmorza, wpisują się w priorytety Unii Europejskiej. Pokazują, że Inicjatywa jest projektem proeuropejskim i komplementarnym wobec integracji europejskiej. Ale idea Inicjatywy Trójmorza, sam duch tego projektu, zdecydowanie wykraczają poza dzisiejsze granice Unii Europejskiej – dodał.

Andrzej Duda przypomniał, że podczas ubiegłorocznego szczytu w Rydze podjęto historyczną decyzję o przyznaniu Ukrainie statusu „partnera uczestniczącego” w Inicjatywie Trójmorza.

– Zgodnie uznaliśmy, że stoimy u boku Ukrainy i będziemy wspierać jej walkę o suwerenność, integralność terytorialną i integrację ze strukturami europejskimi. Ten nowy rodzaj partnerstwa ma za zadanie włączyć Ukrainę w realizację projektów inwestycyjnych realizowanych na kresach Unii Europejskiej – zaznaczył.

Poprzez Inicjatywę Trójmorza mogą zostać uzupełnione brakujące połączenia energetyczne, kolejowe i drogowe z Ukrainą, w szczególności poprzez budowę odgałęzień szlaku Via Carpatia oraz budowę linii kolejowych dużych prędkości łączących duże ośrodki miejskie na Ukrainie z Centralnym Portem Komunikacyjnym.

– Nasz sojusz ma również potencjał do odegrania fundamentalnej roli w procesie powojennej odbudowy Ukrainy z uwagi na położenie geograficzne, doświadczenia wyniesione z integracji europejskiej oraz doskonałą historię zrealizowanych z sukcesem inwestycji transgranicznych – podkreślił Prezydent RP.

WYPOWIEDŹ W CAŁOŚCI>>

Kongresowi towarzyszy Forum Gospodarcze. Zgromadzeni – przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, sektora nauki i biznesu z 12 państw członkowskich Inicjatywy Trójmorza (Austrii, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Polski, Rumunii, Słowacji, Słowenii i Węgier), partnerów strategicznych (Unii Europejskiej, Stanów Zjednoczonych i Niemiec) oraz regionów partnerskich z Europy Środkowej i Wschodniej – biorą udział w dyskusjach panelowych, seminariach oraz spotkaniach B2B, służących nawiązywaniu kontaktów biznesowych.

Samorządowy Kongres Trójmorza ma charakter cykliczny – poprzednie edycje odbyły się w stolicy województwa lubelskiego w czerwcu 2021 r. oraz w czerwcu 2022 r. Skupiły łącznie prawie 2 tys. osób z 25 krajów świata.

Tegoroczna odsłona przedsięwzięcia objęta została – podobnie jak jego poprzednie edycje – Patronatem Honorowym Prezydenta RP Andrzeja Dudy. Podczas Kongresu zaplanowano podpisanie umowy powołującej Sieć Uniwersytetów Trójmorza oraz umowy o Sieci Regionów Trójmorza – do sieci zostaną przyjęci nowi członkowie z Rumunii oraz z Ukrainy.

Prezydentowi RP towarzyszyli w Lublinie Z–ca Szefa KPRP Piotr Ćwik oraz Szef BPM Marcin Przydacz. Szef BPM wziął udział w panelu „Przyszłość Inicjatywy Trójmorza – szanse i wyzwania w nowym kontekście regionalnym”.

Kraje członkowskie Inicjatywy Trójmorza (3SI) zajmują obszar ponad 1,2 mln km2 (ok. 28% terytorium Unii Europejskiej), zamieszkiwany przez 112 mln mieszkańców (prawie 22% populacji UE). To kraje wykazujące w ostatnich latach wysoką stopę wzrostu gospodarczego – średnio 3,5% wzrostu PKB w latach 2015–2019 (w tym samym okresie średnia wzrostu PKB dla całej UE wyniosła 1,6%). W 2018 r. państwa Inicjatywy Trójmorza odpowiadały za wypracowanie ponad 19% PKB całej UE (w momencie rozszerzenia UE w 2004 r. było to 15,2%).