Zmiany w kodeksie karnym i innych aktach prawnych

Projekt przewiduje nowelizację przepisów regulujących działanie Wojska Polskiego, Policji i Straży Granicznej w Polsce, w tym Kodeksu karnego, ustawy o obronie Ojczyzny z 2022 r., oraz ustaw o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Kluczowym elementem projektu jest wprowadzenie nowego kontratypu w Kodeksie karnym, który wyłączy odpowiedzialność karną żołnierzy i funkcjonariuszy za użycie broni w szczególnych okolicznościach.

Cztery sytuacje wyłączające odpowiedzialność

Nowelizacja zakłada cztery sytuacje, w których żołnierze i funkcjonariusze nie będą ponosić odpowiedzialności za użycie broni

Odpieranie bezpośredniego i bezprawnego zamachu na granicę państwową: Dotyczy to osób próbujących przekroczyć granicę przy użyciu pojazdu, broni palnej lub innych niebezpiecznych przedmiotów.

Obrona własna: W sytuacji bezpośredniego i bezprawnego zamachu na życie, zdrowie lub wolność żołnierza, funkcjonariusza lub innej osoby.

Przeciwdziałanie bezpośrednim zamachom: Konieczność przeciwdziałania działaniom zmierzającym do zamachu na życie, zdrowie lub wolność żołnierza, funkcjonariusza lub innej osoby.

Przeciwdziałanie osobom niepodporządkowującym się wezwaniom: Dotyczy to osób, które nie podporządkowują się wezwaniu do porzucenia broni, materiału wybuchowego lub innego niebezpiecznego przedmiotu, którego użycie może zagrażać życiu, zdrowiu lub wolności żołnierza lub funkcjonariusza.

Pomoc prawna dla obrońców granicy

Projekt przewiduje również zapewnienie pomocy prawnej dla żołnierzy i funkcjonariuszy, wobec których wszczęto postępowania o niewłaściwe użycie broni. Mają oni mieć możliwość skorzystania z obrońcy z urzędu, a także otrzymać pomoc finansową na pokrycie kosztów pomocy prawnej w przypadku umorzenia postępowania. Dowódca jednostki będzie decydował, czy oskarżony żołnierz lub funkcjonariusz zachowa prawo do pełnego uposażenia. Przepisy te mają mieć zastosowanie również do spraw rozpoczętych przed wejściem ustawy w życie.

Projekt zmian ma na celu usprawnienie procedur obrony granic oraz zapewnienie wsparcia prawnego dla osób stojących na straży bezpieczeństwa państwa.