„Wróciło widmo urzędnika cenzora” – Prezydent wyjaśnia weto orwellowskiej ustawy Tuska o DSA

Prezydent wskazuje zagrożenia dla wolności słowa

Zawetowana ustawa z 22 października 2026 roku przewidywała wprowadzenie nowych procedur ograniczania dostępu do nielegalnych treści w internecie.

Prezydent zwrócił uwagę, że proponowane przepisy przyznawały Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji uprawnienia do wydawania nakazów blokowania określonych materiałów bez konieczności uzyskania wcześniejszego orzeczenia sądu.

„Wróciło widmo urzędnika cenzora” – stwierdził Karol Nawrocki w wystąpieniu opublikowanym przez Kancelarię Prezydenta.

Według głowy państwa problem nie dotyczy samej potrzeby zwalczania przestępczości internetowej, ale sposobu przyznawania administracji kompetencji do ingerowania w publiczną debatę.

W pisemnym uzasadnieniu weta wskazano, że unijny Akt o usługach cyfrowych nie nakazuje państwom członkowskim tworzenia odrębnego mechanizmu administracyjnego blokowania treści. Jest to decyzja ustawodawcy krajowego, która musi odpowiadać wymogom polskiej konstytucji.

Szczególne zastrzeżenia prezydenta dotyczyły zmian wprowadzonych podczas prac senackich.

Ustawa przewidywała, że w sprawach dotyczących treści mogących wypełniać znamiona przestępstwa określonego w art. 119 § 1 Kodeksu karnego nakaz administracyjny mógłby zostać wykonany natychmiast, jeżeli wniosek złożyłaby Policja lub prokurator.

Przepis ten dotyczy przemocy lub bezprawnych gróźb wobec osoby albo grupy osób między innymi z powodu ich przynależności politycznej.

W takiej sytuacji ograniczenie dostępu do publikacji mogłoby nastąpić jeszcze przed rozpatrzeniem sprawy przez niezależny sąd.

Z kolei autor internetowej wypowiedzi miałby zasadniczo dwa dni na przedstawienie swojego stanowiska, a w niektórych przypadkach zaledwie 24 godziny.

Kancelaria Prezydenta podkreśliła, że późniejsze uchylenie nieuzasadnionej decyzji nie zawsze pozwoliłoby naprawić jej skutki. Ma to szczególne znaczenie w przypadku komentarzy politycznych, których aktualność może ograniczać się do kilku godzin lub dni.

Do sprawy odniósł się także zastępca szefa KPRP Adam Andruszkiewicz. W rozmowie z Polsat News zwrócił uwagę, że natychmiastowe wykonywanie decyzji administracyjnych może stwarzać ryzyko nadużyć, zwłaszcza w okresie poprzedzającym wybory parlamentarne.

W pisemnym uzasadnieniu prezydent odwołał się do art. 31, 45 i 54 Konstytucji RP, chroniących między innymi proporcjonalność ograniczeń praw obywatelskich, prawo do sądu oraz swobodę wyrażania poglądów.

Możliwość blokowania całych portali

Drugim poważnym zastrzeżeniem prezydenta była możliwość wpisania całej domeny internetowej do rejestru blokad. W świetle zawetowanych przepisów mechanizm ten mógłby zostać zastosowany po spełnieniu dodatkowych warunków, między innymi, gdy wcześniejszego nakazu nie można byłoby skutecznie wyegzekwować innymi środkami.

Prezydent wskazywał, że zastosowanie takiego rozwiązania mogłoby doprowadzić do odcięcia dostępu również do legalnych publikacji, które nie były przedmiotem pierwotnego postępowania. W uzasadnieniu podniesiono także brak odrębnego środka zaskarżenia samego wpisu domeny do rejestru.

Zdaniem prezydenta rozwiązania te budziły zastrzeżenia z punktu widzenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności.

„Bezpieczeństwo obywateli nie może być pretekstem do osłabiania ich wolności” – podkreślił Karol Nawrocki.

W dokumencie przypomniano ponadto, że polskie prawo już obecnie przewiduje mechanizmy przeciwdziałania nielegalnym treściom, w tym materiałom dotyczącym wykorzystywania seksualnego dzieci, działalności terrorystycznej i oszustw internetowych.

Prezydent powołał się również na opinię Sądu Najwyższego z 14 lipca 2026 roku, w której zwrócono uwagę na potrzebę wykazania proporcjonalności projektowanych ograniczeń oraz odpowiedniego uregulowania procedur sądowych.

Weto wywołało oszalałą reakcję przedstawicieli rządu Donalda Tuska i jego siepaczy. Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski przekonywał, że nowe przepisy miały przede wszystkim chronić obywateli przed przestępstwami popełnianymi w internecie.

„Na tym wecie tracą przede wszystkim obywatele, a zyskują wielkie platformy cyfrowe” – oświadczył wicepremier.

Ministerstwo Cyfryzacji próbuje przekonuwać, że proponowane rozwiązania pozwalałyby szybciej reagować na groźby, nawoływanie do przemocy i materiały zagrażające bezpieczeństwu dzieci. Rząd uważa również, że ustawa zawierała mechanizmy kontroli sądowej i procedury przywracania materiałów usuniętych bezpodstawnie.

Prezydent nie zgodził się jednak z oceną, że przyjęte gwarancje są wystarczające.

„Konstytucyjna wolność słowa nie jest przeszkodą w skutecznym działaniu państwa” – zaznaczył w końcowej części uzasadnienia.

Warto przypomnieć, że prezydent nie zablokował całego wdrożenia DSA. Wcześniej podpisał pierwszą ustawę, która wyznaczyła Prezesa UKE na krajowego koordynatora do spraw usług cyfrowych. Przepisy te obowiązują od 6 listopada 2026 roku.

Weto z 13 listopada dotyczy drugiej ustawy, regulującej procedury nakazywania usuwania lub blokowania nielegalnych treści.

Kancelaria Prezydenta przekazała Sejmowi liczące 15 stron uzasadnienie odmowy podpisania ustawy. Karol Nawrocki wniósł o ponowne rozpatrzenie przepisów i usunięcie wskazanych w dokumencie zastrzeżeń konstytucyjnych.