Jak ograbiono Śląsk - zdjęcie
05.08.11, 09:57

Jak ograbiono Śląsk

16

Bytom zapada się pod ziemię - donosi „Gazeta Wyborcza”. Dziesiątki kamienic grożą zawaleniem. Z powodu szkód górniczych ewakuowano z domów już ok. 60 osób, a w sumie do jesieni 600 mieszkańców miasta ma zostać umieszczonych w mieszkaniach zastępczych. Wprawdzie szkód górniczych jest już coraz mniej, ale ciągle doskwierają one śląskim gminom. Roszczeń wobec kopalni z powodu owych szkód jest średnio ok. 10 tys. rocznie, a spółki węglowe wydają na nie grube miliony (np. Jastrzębska Spółka Węglowa SA – ok. 70-80 mln rocznie). Coś co dla ludzi na Śląsku jest codziennością, dla ludzi z reszty kraju bywa sensacją. Warto przy tej okazji przypomnieć jakim skarbem dla Polski był i jest Górny Śląsk. I jak go zrujnowano. Jeszcze przed wojną wschodnia część tego regionu, która przypadła II RP okazała się być zbawieniem dla kraju – na tym maleńkim skrawku terytorium (ok. 4 tys, km kw.) jakim było województwo śląskie znajdowało się aż 73 proc. przemysłu II RP! W niektórych latach międzywojnia wpływy podatkowe z górnośląskiego przemysłu stanowiły prawie połowę budżetu odrodzonego kraju. Kto wie, czy gdyby nie pieniądze ze Śląska powiodłaby się reforma walutowa Władysława Grabskiego przeprowadzona w 1924 roku. Hojnie zrzucili się na tę operację ówcześni śląscy przemysłowi magnaci.


Już Stalin mówił, że „Śląsk to złoto” i zalecał przeprowadzanie ofensywy tak, by nie niszczyć górnośląskiego przemysłu. Jeszcze wojna się nie skończyła, a już śląskie kopalnie i huty pracowały na rzecz odbudowy i Polski i ZSRR. To co zrobiono ze pięknymi śląskimi miastami woła o pomstę do nieba. W Raciborzu na rynek wprowadzono tory, by wywieźć gruz ze zrujnowanych kamienic. W latach 50. pociągi z węglem gnały ze Śląska wprost do Kraju Rad, a zabytki grabiono. Niektóre zostawały w Polsce: przed trzema laty na bytomski rynek powrócił Śpiący Lew rzeźbiarza Theodora Khalidego, który był pomnikiem ku czci Górnoślązaków poległych w wojnie francusko-pruskiej w 1871 roku. Przez lata służył w warszawskim zoo jako krasnal ogrodowy. Wiele miast zniszczyła PRL-owska pseudomodernizacja. W Katowicach wyburzono kamienice na rynku miejskim by zbudować ohydne domy towarowe i dom partii. W tym samym mieście zniszczono całą pierzeje pięknych zabytkowych kamienic tylko po to, by zbudować kładkę i odsłonić nowoczesny „brutalistyczny” dworzec kolejowy.  Na Starym Mieście w Chorzowie ustawiono estakadę drogową szpecąc i dezintegrując centrum. Z powodu szkód górniczych w wielu miastach przestały jeździć tramwaje w wielu miastach – tak stało się np. w Piekarach Śląskich. Za czasów Gierka i Jaruzelskiego średnio jedna czwarta budżetu pochodziła z ówczesnego województwa katowickiego.


W Polsce często króluje wyobrażenie, że po 1989 roku śląsko-zagłębiowski region upadł gospodarczo i funkcjonuje dzięki pomocy z Centrali. Nic bardziej błędnego! Śląsk zawsze dawał więcej niż dostawał z powrotem. Na początku lat 90. udział górnośląskiego stopniał do 13 proc. PKB, by lekko odbić się w górę w latach następnych.


Błędem jest także myślenie, że współczesny Górny Śląsk stoi węglem. Kopalnie i huty stanowią jedną trzecią przemysłu w regionie. Bardzo dobrze rozwija się branża elektromaszynowa, samochodowa i IT. Współczesne województwo śląskie (do którego należy także część Małopolski) to po woj. mazowieckim (czyli głównie Warszawie) drugi płatnik do budżetu kraju. Śląsk odbudowywał cały kraj i przez lata płacił na jego utrzymanie. Dlatego dzisiaj mieszkańcy Śląska maja prawo żądać, by kraj dołożył się do tego, by odbudować ograbiony Śląsk. Zwłaszcza Bytomia, który niegdyś był perłą architektury.


Rafał Geremek

Komentarze (16):

anonim2011.08.5 11:10
<p>Śląsk m&oacute;głby być jednym z najpiękniejszych, najbardziej kwitnących region&oacute;w nie tylko Polski, ale i Europy. Gdyby nie durna centrala ssąca go jak cielę cyca...</p>
anonim2011.08.5 11:20
<p>Wystarczy zbadac lokalizacje istniejacego jeszcze \"przemysłu\" i koncentracje &nbsp;obrot&oacute;w firm niemieckich na \"naszym\" rynku by zobaczyc jak jest. A obraz jest nieciekawy dla centrali ( jesli ona jeszcze jest).</p>
anonim2011.08.5 11:32
<p>Wszystkio to przez socialistyczno-lewackie myslenie Ślask zasługuje na to co najlepsze a jest traktowany jak kolonia tyle daje a g.. dostaje.</p> <p>&nbsp;</p>
anonim2011.08.5 12:45
<p>Dziekuje za artykul! Slask zamieszkuja wspaniali ludzie, hartowani przez ciezka prace i trudne warunki klimatyczne (w Swietochlowicach stwierdzono najwiekszy procent zachorowan na nowotwory). Komunisci - a obecnie PO - maja za cel zniszczyc dobre imie o Slazakach , kulturze i histoii Slaska.</p>
anonim2011.08.5 13:15
<p>Dziękuję za ten tekst.</p>
anonim2011.08.5 15:58
<p>Hehe</p> <p>Tak, jakby rządy PiS-u nie zrujnowały g&oacute;rnictwa i hutnictwa cynku i ołowiu, a inicjatorami zamykania kopalń nie byli przede wszystkim ludzie z AWS-u. No chyba warto byłoby sobie odświeżyć pamięć a nie zwalać wszystkiego w czambuł na tę wstrętną PO-komunę...</p>
anonim2011.08.5 15:59
<p>P.S.</p> <p>I przepraszam - chodzi o Śląsk, czy o Zagłębie, czy też o oba te regiony rozpatrywane razem???</p>
anonim2011.08.5 16:43
<p>A co do Bytomia, to jest to dramatyczny przykład indolencji władz lokalnych, kt&oacute;re przez lata nie potrafiły zrobić nic by owa - jak słusznie zauważa Autor - perła odzyskała blask. Przyjazd do Bytomia to przygnębiające wydarzenie. Brudno, odrapane i sypiące się domy, etc... Ciekawe, że w Gliwicach, Chorzowie, a nawet w Rudzie Śląskiej i zagłębiowskim Sosnowcu (o Rybniku, Tychach i Jastrzębiu nie wspominając) jednak udało się niejedno zrobić, by miasta te jakoś wyglądały i nie odstraszały samym swym wyglądem.</p> <p>Sam jestem niezadowolony z centalizmu państwowego i skutk&oacute;w tego faktu, ale bądźmy uczciwi. Jeśli sami sobie najpierw nie pomożemy, to nie liczmy na budżetową jałmużnę i nie płaczmy, że się sypie i wali.</p>
anonim2011.08.5 17:28
<p>Wystarczyłoby zatrzymać większość pieniędzy wypracowanych przez Śląsk na Śląsku i wtedy nie potrzeba budżetowej jałmużny. - to dotyczy nie tylko Śląska, ale wszystkich region&oacute;w. Silne regiony to silne państwo. Nie da rady oprzeć silnego państwa na słabych, wyzyskiwanych regionach.</p>
anonim2011.08.5 17:34
<p>@Alterego</p> <p>Radzę przeczytać jeszcze raz całość mojego komentarza i nie pisać głupot na podstawie wyrwanego z kontekstu zdania. Autonomizm owszem - ale z sensem. P&oacute;ki co mamy, to co mamy i jak pokazują przykłady wielu miast i gmin da się cokolwiek zrobić r&oacute;wnież obecnymi środkami. W Bytomiu nie zrobiono nic. Nie odnoszę się przecież do całości artykułu a jedynie do casusu Bytomia. To oczywiste ale jak widać nie dla wszystkich, a dla pewnego notorycznego łgarza w szczeg&oacute;lności.</p>
anonim2011.08.5 17:49
<p>Alterego</p> <p>Pojedź do Jastrzębia a poznasz odpowiedź. Oczywiście można siąść, ręce załamać i przelinać Warszawę oraz głupoty wypisywać. W Jastrzębiu władze miasta pokazały, że zamiast tego lepiej działać i zrobić coś pozytywnego.</p>
anonim2011.08.5 17:52
<p>P.S. Ciekawe, ze można niejedno zrobić w niemal wszystkich miastach regionu (nawet w przekopanym jak kretowisko Bieruniu!!!). Bytom natomiast pozostaje czarną owcą regionu i zwalanie wszystkiego na szkody g&oacute;rnicze nie jest żadnym rozwiązaniem.</p>
anonim2011.08.5 17:55
<p>P.P.S.</p> <p>Poza tym w poprzednim komentarzu krytykowałeś coś zgołą innego, więc odniosłem się do tamtego faktu. Nie uciekaj zatem do rozmowy o Bytomiu bo nie to (głupio) mi zarzucałeś!!! Zdecyduj się, co ci nie pasuje!</p>
anonim2011.08.5 17:59
<p>P.P.P.S. Proszę wskazać choć jedną inwektywę w tym, co napisałem!!!</p>
anonim2011.08.5 19:54
<p>Niestety&nbsp; - także myślę, że Bytom to najgorzej wyglądające polskie miasto.&nbsp;Sam wjazd od strony Katowic budzi grozę, - z doprowadzonymi do ruiny wspaniałymi kiedyś kamienicami, kt&oacute;re pewnie ktoś niedługo poprostu wysadzi w powietrze. W tym mieście&nbsp; nie zrobiono prawie nic. Jedyną inwestycją jest niedawno oddane&nbsp;centrum&nbsp;handlowe. Reszta niemal w całości&nbsp; sie rozpada. A szkoda, bo&nbsp; pamiętam jeszcze z mojego dzieciństwa, że było to piękne miasto - taraz jakby z rozmysłem niszczone. Chyba komuś chodzi o obraz Śląska&nbsp;jako&nbsp; historycznego i&nbsp; kulturowego pustkowia.&nbsp; Jestem&nbsp; bardzo daleki od stanowiska Ruchu Autonomii Śląska - jednakże z drugiej strony nie dziwię się takim inicjatywom.</p>
anonim2011.08.7 17:21
Ciekawe czemu reszta kraju musi zrzucać się na emerytury górnicze, które zostały wyjęte po za system emerytalny i kosztują resztę Polaków 70 mld zł. Do tego bezmyślne popieranie UE, która planuje likwidację górnictwa w śląskim i degradację przemysłu przez drakońskie opłaty za CO2.