Kawałek papirusu pisany w jednym z koptyjskich dialektów Dolnego Egiptu rozpalił od nowa  debatę o małżeństwie Jezusa. Profesor Karen King z Harvard Divinity przedstawił znalezisko na konferencji w Rzymie. Brzmi on następująco: "  Jezus powiedział do nich: "Moja żona ...." "To jest pierwsze i jedyne wyraźne odniesienie do żony Jezusa, jak doniósł New York Times. (por. http://www.rp.pl/artykul/934908.html )

 

W swoich badaniach, które zostaną opublikowane w Przeglądzie Teologicznym Uniwersytetu Harvarda w styczniu 2013 roku, profesor King orzeknie, że stwierdzenie to nie stanowi ostatecznego dowodu Jezus był żonaty, chociaż wszystko wskazuje na to, że ten fragment papirusu jest prawdziwy: eksperci nie mogą wykluczyć, że ten tekst został dodany później, do starożytnego kawałka papirusu. Fragment jest mały, tylko mierzy 4 na 8 centymetrów i tylko części  dłuższych zdań są czytelne.

 

Profesor powiedział: "To nie jest dla nas dowód na historyczny fakt, że Jezus miał żonę". Przypomina, że kwestia jego ewentualnego małżeństwa i jego seksualności była niegdyś przedmiotem intensywnej debaty. To co napisano na papirusie jest z drugiej połowy IV wieku. Ale jej zawartość mogła być kopiowana, np.  z tekstu greckiego z II wieku. Nie można wykluczyć związku pomiędzy tym tekstem i innymi z tego czasu, znane są od dawna np. Pseudo-Ewangelie Tomasza i Marii - teksty, które narodziły się w gnostyckim kontekście .

 

Jak wiadomo, Kościół uznaje za autentyczne tylko "kanoniczne" Ewangelie ewangelistów Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Te sięgają one I wieku: Mateusz i Jan byli apostołami podczas Marek i Łukasz byli uczniami Piotra i Pawła. Choć niekiedy trwa przekonanie, jakoby władze kościelne nałożyły sztucznie ową kanoniczność Ewangelii w stosunku do innych tekstów, które zostały odrzucone jako "apokryficzne", nie jest to do końca prawdą. Ewangelie kanoniczne były najbardziej rozpowszechnione wśród wspólnot chrześcijańskich, które uznawały apostolskie pochodzenia tych tekstów, a tym samym ich związek z naocznymi świadkami życia Jezusa. Są na to niezbite, materialne dowody, że kanoniczne Ewangelie były dobrze znane, zanim zostały określone jako takie. Fragment odkryty przez Ludovico Muratori w Bibliotece Watykańskiej dowodzi, że te ewangelie były odczytywane i czczone z pewnością już w roku 157.

 

Termin "apokryf", który jest używany w odniesieniu do tych Ewangelii, które nie zostały uznane przez Kościół, to greckie słowo oznaczające "ukryty": w II wieku istniały pewne teksty są pisane, które były szczególnie popularne w kręgach chrześcijańskich i gnostyckich określono jako "wątpliwe". Są to teksty, które później będą wykorzystywane, aby spróbować odtworzyć niektóre części życia Jezusa, lub do interpretowania sposobu jego myślenia. W ogóle różnica jest taka, że kanoniczne teksty są „trzeźwe”, zawierają tylko najważniejsze informacje i nie angażują się w nadzwyczajności, apokryficzne teksty są pełne są elementów cudownie sensacyjnych. W niektórych przypadkach są to wyrażenia wzięte z filozoficzno-religijnego ruchu gnostycyzmu który wierzył w radykalny dualizm, w nieprzebytą różnice między Bogiem i rzeczywistością materialną.

 

Znawca tych tekstów, Luigi Moraldi napisał: "ewangelie gnostyckie są refleksją na temat Jezusa, zawarte tam wiadomości są reakcjami jakie on wyzwalał w każdym wierzących, zwłaszcza w  intelektualistach ... one nie są zbiorami biograficznych faktów o Jezusie. Pisane były w oczekiwaniu, że czytelnik posiada szczegółową wiedzę na temat orędzia chrześcijańskiego, zarówno na wczesnych jaki i późniejszych etapach jej rozwoju. "Fragment, o którym mowa w tym artykule, jest z pochodzenia koptyjskiego, gdzie funkcjonowały też inne teksty gnostyckie.”

 

Dlaczego Kościół nie głosi jakoby Jezus żonaty? Kanoniczne Ewangelie przedstawiają Jezusa jako żyjącego w  celibacie. Pomimo faktu, że często Jezus odnosi się do kobiet się w swoim przepowiadaniu, jak i parabolach i mimo, że była grupa kobiet, które były stale u jego boku, żadna z kobiet wymienionych w kanonicznych Ewangeliach jest prezentowana jako żona. Jednocześnie  autorzy kanonicznych ewangelii nie opisują celibatu jako lepszego stanu w stosunku do małżeństwa. Piotr był żonaty (Ewangelia wspomina uleczenie jego teściowej), byli żonaci też  niektórzy z jego pierwszych uczniów. Wielu wpływowych Biblistów uważa, że jeżeli Jezus był kiedykolwiek był żonaty, ewangeliści napisałby o tym.

 

Opinie przeciwne wobec celibatu Jezusa często wynikają z faktu, że nauczanie religii w świecie żydowskim zmierzało do ​​zawarcia małżeństwa. Ale nawet dwa tysiące lat temu, wyjątki od reguły małżeństwa nie były tak rzadkie, jak świadczy styl życia społeczności Essńczyków. Ich wspólnota mieszkała w Qumran, a wszyscy jej członkowie byli celibatariuszami.


MP/vaticaninsider.lastampa.it

 

Andrea Tornielli, autor artykułu wydał ponad 50 tytułów, w tym książek i esejów z zakresu historii Kościoła, Był watykańskim korespondent em codziennej włoskiej gazety Il Giornale, obecnie jest  felietonistą w dziennika La Stampa. On przyczynia się do wielu międzynarodowych publikacji i pisze "Sacri Palazzi" blog, która specjalizuje się w dostarczaniu informacji na temat Watykanu (www.andreatornielli.it). Mieszka w Mediolanie i Rzymie.