Polityka

Balcerowicz, Roszkowski i o. Salij razem apelują o zmiany w TK: „To grozi paraliżem państwa”

Ośmioro odznaczonych Orderem Orła Białego, reprezentujących często odległe od siebie środowiska polityczne i ideowe, wystąpiło ze wspólnym apelem o zakończenie kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego. Wśród sygnatariuszy znaleźli się m.in. Leszek Balcerowicz, prof. Wojciech Roszkowski, dominikanin o. Jacek Salij oraz Zofia Romaszewska. Autorzy dokumentu proponują przeprowadzenie „resetu konstytucyjnego”, którego jednym z najważniejszych elementów miałaby być zmiana sposobu wyboru sędziów TK.

3 min czytania
Leszek Balcerowicz, prof. Wojciech Roszkowski, o. Jacek Salij
Leszek Balcerowicz, prof. Wojciech Roszkowski, o. Jacek Salij · fot. Grafika wygenerowana komputerowo

Apel, ogłoszony 17 listopada, skierowano do parlamentarzystów wszystkich ugrupowań politycznych. Jego inicjatorem jest Aleksander Hall, były minister w rządzie Tadeusza Mazowieckiego i działacz opozycji antykomunistycznej. Sygnatariusze przekonują, że przedłużający się konflikt ustrojowy osłabia polskie państwo, podważa zaufanie obywateli do jego instytucji oraz utrudnia sprawowanie konstytucyjnej kontroli nad władzą. Wskazują jednocześnie, że rozwiązanie obecnego kryzysu wymaga porozumienia wykraczającego poza doraźne interesy partyjne.

Propozycja kompromisu: sędziowie TK wybierani większością 3/5 głosów

Najważniejszy postulat autorów dokumentu dotyczy zmiany zasad wyłaniania sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Zamiast dotychczasowego modelu proponują wprowadzenie większości kwalifikowanej trzech piątych głosów, co wymagałoby szerszego porozumienia między ugrupowaniami parlamentarnymi.

„Postulat nowego składu TK wymaga szerokiego porozumienia podmiotów politycznych przez przyjęcie zasady większości 3/5 przy wyborze sędziów” – napisano w apelu.

W ocenie sygnatariuszy takie rozwiązanie mogłoby ograniczyć możliwość obsadzania Trybunału wyłącznie przez aktualną większość parlamentarną. Wybór sędziów wymagałby bowiem uzyskania poparcia wykraczającego poza jeden obóz polityczny.

Autorzy dokumentu przekonują, że nie chodzi jedynie o rozwiązanie obecnego konfliktu personalnego. Ich zdaniem konieczne jest stworzenie trwałych reguł ustrojowych, które zapobiegną podobnym kryzysom w przyszłości.

Postulują również wprowadzenie jednoznacznych zasad dokonywania najważniejszych nominacji państwowych oraz konstytucyjnych terminów wypracowywania kompromisów. Ma to uniemożliwić długotrwałe blokowanie działania instytucji publicznych.

Sygnatariusze przypominają, że III Rzeczpospolita narodziła się w wyniku historycznego kompromisu politycznego. Ich zdaniem również obecnie znalezienie wspólnego rozwiązania jest możliwe, jeśli główne siły polityczne uznają stabilność instytucji państwowych za wartość nadrzędną wobec bieżącego sporu.

Apel ponad politycznymi podziałami

Autorzy dokumentu ostrzegają, że konflikt wokół Trybunału Konstytucyjnego nie jest odosobnionym problemem. Wskazują także na dualizm prawny, brak porozumienia dotyczącego nominacji ambasadorskich oraz spory wokół niezależności Narodowego Banku Polskiego.

W ich ocenie narastające konflikty między instytucjami konstytucyjnymi prowadzą do osłabienia państwa i utrudniają wykonywanie jego podstawowych funkcji.

„To grozi paraliżem naszego państwa” – alarmują sygnatariusze.

Zwracają również uwagę na międzynarodowe konsekwencje wewnętrznych sporów. Polska, zamiast w pełni wykorzystywać swoją pozycję w Europie, traci energię na konflikty ustrojowe w okresie poważnego zagrożenia bezpieczeństwa ze strony Rosji.

Szczególną uwagę zwraca skład grupy podpisanej pod apelem. Obok Leszka Balcerowicza, byłego wicepremiera i prezesa NBP, dokument poparli historyk prof. Wojciech Roszkowski, dominikanin i teolog o. Jacek Salij, działaczka opozycji antykomunistycznej Zofia Romaszewska, fotograf Adam Bujak, architekt i były poseł Czesław Bielecki oraz pisarz Antoni Libera. Ósmym sygnatariuszem jest inicjator przedsięwzięcia Aleksander Hall.

W rozmowie z Polską Agencją Prasową Hall przyznał, że nie podziela wszystkich poglądów politycznych pozostałych sygnatariuszy, szczególnie w ocenie wydarzeń po 2015 roku. Podkreślił jednak wzajemny szacunek oraz świadomą decyzję o wspólnym wystąpieniu.

„Wiem, że wszystkie osoby podpisane zrobiły to w pełni świadomie, akceptują tekst i nie mają nic przeciwko temu, że są na jednej liście” – powiedział Hall.

Inicjator apelu ujawnił również, że propozycję podpisania dokumentu skierował do większej liczby osób uhonorowanych Orderem Orła Białego. Nie wszyscy zdecydowali się poprzeć inicjatywę, a część zgłaszała wątpliwości.

Źródło: mp/PAP, Fronda.pl

Komentarze

0 komentarzy

Dodawanie komentarzy wymaga zalogowania.

Polecane

Czytaj dalej