Mija 13 lat od śmierci Ryszarda Kuklińskiego, pułkownika Ludowego Wojska Polskiego i agenta CIA. Generał nazywany jest "pierwszym polskim żołnierzem NATO". Działał pod pseudonimem "Jack Strong" i "Mewa".

Ryszard Kukliński w latach 1971-81 przekazywał Amerykanom tajne plany strategiczne Układu Warszawskiego. Był wtedy szefem Oddziału Planowania Strategiczno-Obronnego w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego.

Ryszard Kukliński zdecydował się na współpracę z Amerykanami, ponieważ na działalność Ludowego Wojska Polskiego miała wpływ władza Związku Sowieckiego - wyjaśnia Dyrektor Izby Pamięci Generała Ryszarda Kuklińskiego Filip Frąckowiak. Według niego, generał był zmuszony do niesubordynacji wobec swoich zwierzchników z Ludowego Wojska Polskiego. On marzył o byciu polskim żołnierzem - mówi dyrektor Izby Pamięci. Jego zdaniem największym zawodem dla Ryszarda Kuklińskiego było to, że wojsko w którym służył nie było polskie. Wszystkie decyzje zapadały w Moskwie - dodaje rozmówca IAR.

Filip Frąckowiak podkreśla, że informacje zdobyte przez generała dla wywiadu Stanów Zjednoczonych były niezwykle cenne. Dzięki Ryszardowi Kuklińskiemu, Ronald Reagan wiedział o zbrojeniach Związku Sowieckiego - wyjaśnia dyrektor Izby Pamięci. Rozmówca IAR dodaje, że "pierwszy polski żołnierz NATO" przekazał różne warianty uderzenia jądrowego na zachód Europy i ofensywy dwóch strategicznych rzutów wojsk Układu Warszawskiego. Jego zdaniem, dzięki ujawnieniu amerykańskiemu wywiadowi planów ZSRR, Polska ocalała. "Gdyby doszło do ofensywy z użyciem broni jądrowej, Polska byłaby ogromną ofiarą tego konfliktu" - wyjaśnia Filip Frąckowiak.

Sąd stanu wojennego zaocznie skazał Ryszarda Kuklińskiego na karę śmierci. Dopiero 8 lat po upadku PRL został zrehabilitowany i uniewinniony.

Generał zmarł 11 lutego w 2004 roku w Tampa na Florydzie. Pochowano go na cmentarzu Arlington w Stanach Zjednoczonych. Jego prochy zostały sprowadzone do Polski i złożone w Alei Zasłużonych na Wojskowych Powązkach w Warszawie. Prezydent Andrzej Duda mianował pośmiertnie pułkownika na stopień generała brygady.

dam/IAR