Zdrowie od mojej babci: mleko z czosnkiem, miodem i masłem – stary sposób na przeziębienie

Zanim w każdym domu pojawiły się rozmaite syropy, tabletki i gotowe preparaty na przeziębienie, wiele rodzin korzystało ze sposobów przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Jednym z najpopularniejszych było właśnie mleko z czosnkiem, miodem i masłem. Dla wielu osób jego charakterystyczny zapach i smak do dziś przywołują wspomnienia dzieciństwa oraz troskliwej opieki babci.

Tradycyjna mikstura nie wymaga skomplikowanych przygotowań ani kosztownych składników. Co ważne, jej poszczególne elementy rzeczywiście mogą wpływać na samopoczucie podczas infekcji, choć nie wszystkie przypisywane im właściwości zostały naukowo potwierdzone.

Co daje organizmowi ta niezwykła mieszanka?

Najbardziej charakterystycznym składnikiem babcinego napoju jest czosnek. Od wieków wykorzystywano go w medycynie ludowej, przypisując mu właściwości przeciwbakteryjne i wspierające naturalne mechanizmy obronne organizmu.

Czosnek zawiera związki siarkowe, w tym allicynę, która powstaje podczas rozgniatania lub krojenia świeżych ząbków. W badaniach laboratoryjnych substancje te wykazują aktywność przeciwdrobnoustrojową. Nie oznacza to jednak, że jedzenie czosnku skutecznie niszczy wirusy odpowiedzialne za przeziębienie.

Amerykańskie National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH), powołując się na przegląd badań, wskazuje, że „nie ma wystarczających dowodów z badań klinicznych dotyczących skuteczności czosnku w zapobieganiu przeziębieniu lub jego leczeniu” (tłumaczenie z języka angielskiego).

Znacznie lepiej udokumentowane jest łagodzące działanie miodu. Jego gęsta konsystencja może przynosić ulgę podrażnionemu gardłu i zmniejszać dokuczliwość kaszlu. Miód zawiera również niewielkie ilości związków o działaniu przeciwutleniającym.

Brytyjski National Institute for Health and Care Excellence (NICE) wskazuje, że istnieją ograniczone dowody potwierdzające korzystne działanie miodu w łagodzeniu ostrego kaszlu. Niektóre badania sugerują, że może on zmniejszać częstotliwość i nasilenie kaszlu, szczególnie u dzieci powyżej pierwszego roku życia.

Ciepłe mleko pełni w tej recepturze przede wszystkim funkcję odżywczą i łagodzącą. Dostarcza organizmowi płynów, białka oraz wapnia. Jego temperatura może dodatkowo przynosić przyjemne uczucie rozgrzania i ukojenia podrażnionego gardła.

Co ciekawe, wbrew rozpowszechnionemu przekonaniu mleko nie powoduje zwiększonej produkcji śluzu w drogach oddechowych. Zwraca na to uwagę między innymi amerykańska Mayo Clinic.

Masło natomiast nadaje napojowi delikatniejszy smak, kremową konsystencję i zwiększa jego wartość energetyczną. Choć w tradycyjnych recepturach przypisywano mu działanie osłaniające gardło, nie ma wiarygodnych badań potwierdzających, że samo masło leczy kaszel lub przyspiesza zwalczanie infekcji.

Połączenie tych składników może jednak tworzyć przyjemny, ciepły napój, który ułatwia odpoczynek i łagodzi część nieprzyjemnych objawów przeziębienia.

Jak przygotować to babcine lekarstwo?

Przygotowanie tradycyjnej mikstury zajmuje zaledwie kilka minut.

Składniki na jedną porcję:

• 200–250 ml mleka,
• 1 ząbek świeżego czosnku,
• 1 łyżeczka naturalnego miodu,
• pół łyżeczki masła.

Mleko należy podgrzać w niewielkim garnku, nie doprowadzając go do intensywnego wrzenia. Czosnek trzeba obrać i dokładnie rozgnieść. Warto pozostawić go na kilka minut po rozdrobnieniu, aby mogły powstać charakterystyczne związki siarkowe.

Następnie do ciepłego mleka dodajemy czosnek oraz masło. Całość należy delikatnie wymieszać i odstawić na kilka minut.

Gdy napój nie będzie już gorący, dodajemy łyżeczkę miodu. Nie trzeba zalewać go wrzątkiem, ponieważ nadmierne podgrzewanie może wpływać na niektóre naturalne składniki miodu. Nie oznacza to jednak, że dodanie go do gorącego napoju czyni go szkodliwym.

Tak przygotowaną miksturę najlepiej pić powoli, małymi łykami. Według tradycyjnej receptury szczególnie dobrym momentem jest wieczór, kiedy kaszel i podrażnione gardło mogą utrudniać zasypianie.

Przeziębienie najczęściej ustępuje samoistnie, a podstawą postępowania pozostają odpoczynek, odpowiednie nawodnienie i łagodzenie objawów. W przypadku duszności, utrzymującej się wysokiej gorączki lub nasilania się dolegliwości konieczna jest konsultacja lekarska.

Jerzy Mróz

_______

Źródła: NHS, National Center for Complementary and Integrative Health,, National Institute for Health and Care Excellence, Mayo Clinic