Czym jest paradontoza i co prowadzi do jej rozwoju?

Paradontoza (potoczna nazwa zapalenia przyzębia) to choroba przyzębia, inaczej przewlekłe zapalenie tkanek podtrzymujących ząb – dziąsła, więzadła ozębnej, cementu korzeniowego oraz kości wyrostka zębodołowego. Choroba rozwija się stopniowo. Początkowo powoduje podrażnienia i krwawienie dziąseł, które nasilają się przy myciu i jedzeniu. Z czasem objawia się obrzękiem, odsłonięciem szyjek zębowych, nadwrażliwością, a nawet uszkodzeniem kości wyrostka zębodołowego i rozchwianiem zęba.

Nieleczone zapalenie dziąseł (gingivitis), które jest odwracalne, może przejść w zapalenie przyzębia (periodontitis), prowadzące do nieodwracalnych zmian w tkankach podtrzymujących ząb.

W większości przypadków za paradontozę odpowiada niewłaściwa (niedokładna i nieregularna) higiena jamy ustnej. Kluczową rolę odgrywa biofilm bakteryjny (płytka nazębna), który wywołuje przewlekłą reakcję zapalną organizmu. Jeśli nie oczyszczasz prawidłowo zębów i dziąseł, gromadzą się na nich resztki pokarmów i bakterie. Tworzą one płytkę nazębną, będącą główną przyczyną stanów zapalnych dziąseł. Z czasem płytka ulega mineralizacji i przybiera postać kamienia nazębnego, który drażni tkanki miękkie mechanicznie oraz przez enzymy uwalniane przez bakterie.

Ryzyko paradontozy wzrasta u osób, które palą papierosy i chorują przewlekle, np. na cukrzycę. Istotną rolę odgrywają też predyspozycje genetyczne, stres i obniżenie odporności.

Jak na co dzień dbać o dziąsła, aby zmniejszyć ryzyko paradontozy?

Dokładne szczotkowanie zębów i oczyszczanie jamy ustnej (w tym przestrzeni międzyzębowych) zapobiega odkładaniu się płytki bakteryjnej i rozwojowi stanu zapalnego. Profilaktyka paradontozy polega więc przede wszystkim na systematycznej i prawidłowej higienie jamy ustnej. Codzienne nawyki powinny obejmować:

  • szczotkowanie zębów minimum 2 razy dziennie przez ok. 2 minuty z użyciem pasty z fluorem;
  • stosowanie miękkiej szczoteczki, która nie podrażnia dziąseł;
  • praktykowanie delikatnej techniki szczotkowania, np. zmodyfikowanej metody Bassa, zamiast intensywnego szorowania lub wyłącznie ruchów wymiatających;
  • używanie nici dentystycznej lub irygatora do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych.

Niezwykle ważne są też regularne wizyty kontrolne u stomatologa i w razie potrzeby profesjonalne usuwanie kamienia nazębnego. Pierwsze objawy stanu zapalnego i paradontozy mogą być trudne do zauważenia, natomiast dentysta jest w stanie dokładnie ocenić stan dziąseł i uzębienia oraz wykryć wczesne stadia chorób przyzębia.

Jakie produkty wspierają pielęgnację wrażliwych dziąseł?

Osoby z wrażliwymi dziąsłami, skłonnymi do stanów zapalnych i krwawienia, powinny sięgać po łagodne pasty do zębów o niskim współczynniku ścieralności oraz zawierające fluor, który wspiera ochronę szkliwa przed próchnicą. Dostępne są też pasty, które zostały stworzone specjalnie z myślą o profilaktyce chorób przyzębia. Mogą one wspierać higienę jamy ustnej dzięki działaniu przeciwbakteryjnemu i łagodzącemu stany zapalne, jednak nie zastępują leczenia stomatologicznego.

Uzupełnieniem codziennej higieny może być także płyn do płukania jamy ustnej, taki jak np. Dentosept Complex. Produkt oparty na olejkach eterycznych (szałwiowym, tymiankowym, eukaliptusowym, miętowym) wspiera zęby i śluzówkę podczas codziennej higieny. Ma działanie antybakteryjne, ogranicza odkładanie się płytki nazębnej i zapewnia ochronę przed próchnicą. Zmniejsza też nadwrażliwość szyjek zębowych i wzmacnia szkliwo.

Co jeszcze zrobić, aby zadbać o dziąsła i uniknąć paradontozy?

Zdrowie dziąseł zależy przede wszystkim od higieny, ale też od stylu życia. Wiele codziennych nawyków może wspierać lub osłabiać kondycję dziąseł. Warto zwrócić uwagę przede wszystkim na:

  • ograniczenie palenia tytoniu i spożycia alkoholu;
  • zbilansowaną dietę bogatą w witaminy i minerały, zwłaszcza witaminę C, D, witaminy z grupy B i żelazo;
  • odpowiednie nawodnienie organizmu (wspiera prawidłowe funkcjonowanie błony śluzowej jamy ustnej i produkcję śliny);
  • unikanie nadmiaru cukru i przetworzonej żywności;
  • kontrolę chorób ogólnoustrojowych, szczególnie cukrzycy, która istotnie zwiększa ryzyko chorób przyzębia.

Regularne dbanie o zdrowie dziąseł i unikanie czynników drażniących wspiera naturalne mechanizmy obronne organizmu i zmniejsza ryzyko stanów zapalnych. Jeśli jednak pomimo zdrowego trybu życia i właściwej higieny zauważasz niepokojące objawy, koniecznie zgłoś się do stomatologa. Wizyta wskazana jest zwłaszcza przy utrzymującym się krwawieniu z dziąseł, nieprzyjemnym zapachu z ust, obrzęku i tkliwości czy cofaniu się dziąseł.

Materiał powstał we współpracy z marką Dentosept, Phytopharm Klęka S.A.