Uwaga

Węgry otwierają archiwa bezpieki - nazwiska trafią do sieci

Już 4 listopada na Węgrzech ruszy publiczna, internetowa baza dokumentów dotyczących osób związanych z komunistycznym aparatem bezpieczeństwa. W pierwszym etapie dostępnych ma być około 50–60 tys. nazwisk, a kolejne tysiące szczegółowych teczek werbunkowych mają zostać opublikowane do 25 lutego 2027 roku. Datę uruchomienia bazy wybrano nieprzypadkowo – 4 listopada przypada rocznica sowieckiej interwencji, która w 1956 roku krwawo stłumiła węgierskie powstanie.

1 min czytania
Akta, archiwum, zdj. ilustracyjne
Akta, archiwum, zdj. ilustracyjne · fot. via IPN.gov.pl

W sieci nazwiska, kartoteki i teczki werbunkowe

Nowy portal Nyitottaktak.hu ma udostępnić materiały przechowywane przez Historyczne Archiwum Służb Bezpieczeństwa Państwa. W pierwszej kolejności opublikowane zostaną tzw. kartoteki „6”, dzienniki B oraz dane pochodzące z dawnych taśm magnetycznych. W kolejnym etapie mają pojawić się także teczki B, zawierające bardziej szczegółowe informacje dotyczące werbunku współpracowników.

– Tak szerokiego ujawnienia nie przeprowadzono nigdzie na świecie – powiedział Euronews dyrektor archiwum dr Cseh Gergő Bendegúz.

Historycy podkreślają, że samo znalezienie nazwiska w dokumentach nie będzie automatycznie oznaczało świadomej i dobrowolnej współpracy z komunistycznymi służbami. Część materiałów może nie wyjaśniać okoliczności werbunku, a dokumentacja zachowała się niekompletnie. Według szacunków w czasach reżimów Rákosiego i Kádára w sieci państwowego aparatu bezpieczeństwa mogło znajdować się co najmniej 150 tys. osób.

Archiwum zapowiada również ochronę najbardziej wrażliwych danych dotyczących m.in. zdrowia czy życia prywatnego. Osoby, których dane znajdą się w bazie, będą mogły zgłaszać zastrzeżenia i występować o sprostowanie informacji.

Publikacja akt jest realizacją jednej z obietnic wyborczych rządu premiera Pétera Magyara. Węgierskie władze przedstawiają przedsięwzięcie jako próbę domknięcia jednego z najbardziej kontrowersyjnych tematów pozostawionych po upadku komunizmu.

Źródło: mp/Euronews, MTI, AP, Fronda.pl

Komentarze

0 komentarzy

Dodawanie komentarzy wymaga zalogowania.

Polecane

Czytaj dalej