Tusk wraca z Indii z umowami, a co z bezpieczeństwem Polski?

Podczas wizyty w Indiach, która odbyła się w dniach 21–23 października, polska delegacja podpisała 13 porozumień. Premierowi towarzyszyło niemal stu przedstawicieli polskiego biznesu. Rozmowy obejmowały między innymi przemysł obronny, energetykę, technologie i rozwój wzajemnych inwestycji.

Czy przez Indie mogą przyjeżdżać również osoby z państw muzułmańskich?

„Zapowiadaliśmy, że naszym ambitnym zamiarem jest podwojenie wymiany handlowej z Indiami do 2030 roku. Po moich rozmowach z władzami indyjskimi potwierdzone zostało, że to za mało i możemy potroić tę wymianę” – oświadczył Donald Tusk, cytowany przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.

Władze przedstawiają porozumienia jako sukces gospodarczy. Pozostaje jednak pytanie, czy intensyfikacja współpracy gospodarczej przełoży się również na działalność pośredników sprowadzających pracowników z Azji.

Istotną kwestią jest weryfikacja rzeczywistej tożsamości i historii pobytu cudzoziemców, również tych, którzy przed uzyskaniem obywatelstwa indyjskiego mieszkali w innych państwach, w tym w krajach o większości muzułmańskiej.

Czy polskie służby mają możliwość ustalenia poprzedniego obywatelstwa takich osób, sprawdzenia autentyczności dokumentów i zweryfikowania ich przeszłości? Czy kontrolowane są przypadki uzyskiwania paszportów po wcześniejszym pobycie w innym kraju? A przede wszystkim, czy istnieją skuteczne procedury identyfikowania osób, które mogły mieć związki z organizacjami ekstremistycznymi?

Nie ma obecnie oficjalnie potwierdzonych informacji, że październikowe porozumienia polsko-indyjskie stworzyły taki kanał migracyjny albo że opisany mechanizm jest wykorzystywany do sprowadzania islamistów do Polski. Pytania o skuteczność kontroli pozostają jednak uzasadnione, zwłaszcza w kontekście zagrożeń terrorystycznych już powszechnie występujących w Europie.

Według opublikowanego przez Europol raportu TE-SAT 2025, obejmującego rok 2024, państwa Unii Europejskiej zgłosiły 58 ataków terrorystycznych – przeprowadzonych, nieudanych lub udaremnionych. Aż 24 z nich zakwalifikowano jako związane z terroryzmem dżihadystycznym. Rok wcześniej odnotowano 14 takich przypadków.

Dane te pokazują, że ekstremizm islamistyczny pozostaje realnym wyzwaniem dla europejskiego bezpieczeństwa. Nie oznaczają jednak, że muzułmańscy pracownicy przyjeżdżający do Polski stanowią zagrożenie ani że istnieje potwierdzony związek pomiędzy polsko-indyjską współpracą gospodarczą a terroryzmem.

Zgodnie z polskim prawem względy bezpieczeństwa państwa i ochrony porządku publicznego mogą stanowić podstawę odmowy wydania wizy. Przepisy przewidują również odmowę w przypadku przedstawienia fałszywych dokumentów, zatajenia istotnych informacji lub wpisania cudzoziemca do odpowiednich rejestrów osób niepożądanych.

Kluczowe pozostaje zatem pytanie, jak skutecznie te mechanizmy funkcjonują w praktyce.

Agencja sprowadza pracownika, a później umywa ręce

Osobną kwestią jest odpowiedzialność agencji pracy tymczasowej i przedsiębiorców zatrudniających cudzoziemców.

Co dzieje się, kiedy pracownik sprowadzony z zagranicy trafia do polskiej fabryki, lecz dochodzi do konfliktów dotyczących przestrzegania regulaminu, zasad bezpieczeństwa, organizacji pracy albo różnic obyczajowych i religijnych?

W takich sytuacjach obowiązują jednakowe zasady wynikające z polskiego prawa, niezależnie od narodowości czy wyznania pracownika. Wolność religijna podlega ochronie, ale nie zwalnia nikogo z przestrzegania przepisów i zgodnych z prawem obowiązków pracowniczych.

Problem pojawia się wtedy, gdy stosunek pracy zostaje rozwiązany, a cudzoziemiec pozostaje w Polsce.

Czy agencja nadal odpowiada za prawidłowość procedur związanych z zatrudnieniem? Czy odpowiednie urzędy otrzymują informację o zakończeniu pracy? Czy Straż Graniczna dysponuje danymi pozwalającymi ustalić, czy pobyt takiej osoby nadal jest legalny?

Przepisy nakładają określone obowiązki informacyjne zarówno na cudzoziemców, jak i na podmioty powierzające im pracę. W przypadku posiadaczy zezwoleń na pobyt czasowy i pracę cudzoziemiec powinien zasadniczo poinformować wojewodę o utracie zatrudnienia w terminie 15 dni roboczych. Utrata pracy nie musi jednak oznaczać natychmiastowego wygaśnięcia prawa pobytu.

Powstaje zatem pytanie, czy państwo skutecznie kontroluje przestrzeganie tych obowiązków, weryfikuje działalność agencji i przeciwdziała sytuacjom, w których deklarowane zatrudnienie służy jedynie uzyskaniu dokumentów umożliwiających wjazd do Polski.

W przypadku podejrzenia radykalizacji religijnej, działalności ekstremistycznej czy zagrożenia bezpieczeństwa niezbędna jest sprawna wymiana informacji między służbami. Jednocześnie działania kontrolne powinny opierać się na konkretnych przesłankach dotyczących danej osoby, a nie wyłącznie na jej religii lub pochodzeniu.

Skoro polski rząd zapowiada rozszerzanie współpracy gospodarczej z Indiami, zasadne jest także pytanie o to, czy planuje dodatkowe działania kontrolne wobec pośredników zatrudnienia i procedur wizowych. Odpowiedzi powinny obejmować liczbę przeprowadzonych kontroli, wykrytych nadużyć oraz przypadków utraty podstawy legalnego pobytu po zakończeniu zatrudnienia.

Zenon Witkowski

______

Źródła:

• Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, „Premier podsumowuje wizytę w Indiach: Polska jest stabilnym i przewidywalnym partnerem”, 23 października 2026 r.
• KPRM, „Wspólne oświadczenie Premierów Polski i Indii”, 22 października 2026 r.
• Europol, „European Union Terrorism Situation and Trend Report 2025”, omówienie Centrum Prewencji Terrorystycznej ABW.