Psalm na Święto Niepodległości: radykalna ufność i wiara

Jak podkreśla ks. Kubiś, „psalm jest pieśnią ufności w Bożą pomoc, w kontekście świata, którego fundamenty zdają się rozpadać”. „Radykalna ufność psalmisty wyraża się w zdolności trwania bez lęku wobec zagrożenia, które oznacza odwrócenie dzieła stworzenia” - komentuje. Postawa psalmisty to zatem radykalna ufność i wiara w interwencję Boga.

Psalm 46 dzieli się na trzy części. W pierwszej „wobec kosmicznego kataklizmu”, „psalmista pozostaje nieporuszony w swej ufności w Bożą pomoc i skuteczną ochronę”. W części drugiej „podczas gdy ziemia się rozpływa i topi, rzeka rozwesela święte miasto, Jeruzalem, w którego wnętrzu jest Bóg, przychodzący z pomocą każdego ranka”. Natomiast w trzeciej części „Bóg uśmierza wojny w całym świecie i ogłasza swe panowanie nad każdym narodem i nad całą ziemią”. 

Pewność w niepewności

Ks. Adam Kubiś informuje, że psalm mógł powstać po ocaleniu Jerozolimy w 701 r. p.n.e. „Armia Asyrii, największego imperium ówczesnego świata, nagle odstępuje od murów miasta. Wieczorem los stolicy wydawał się przesądzony. Tymczasem rankiem oczom obrońców ukazały się tysiące trupów żołnierzy asyryjskich” - czytamy w komentarzu. „To samo odwrócenie porządku, zaprzeczenie logice rządzącej światem, widzimy w opisie przyrody” - dodaje. Pomimo zamętu i niepewności, Bóg jest pewny i niezmienny.

Wiara, nie magia

Choć Jerozolima opisana jest jako miejsce szczególnej Bożej obecności, „ufność w obecność Boga i Jego pomoc nie może zostać utożsamiona z przekonaniem, że określona instytucja religijna (Świątynia Jerozolimska czy wcześniej Arka Przymierza) lub miasto (Jerozolima) są automatycznie zabezpieczone przed upadkiem”, jak podkreśla ks. Adam Kubiś.

Komentator psalmu dodaje, że „Bóg wymyka się traktowaniu instrumentalnemu. Arka, świątynia czy Jerozolima nie stają się fetyszami czy talizmanami szczęścia i bezwarunkowego powodzenia”. 

Głos Boga-wojownika

Ks. Kubiś podaje, że „ostatnia strofa psalmu kończy się mową samego Boga, zwycięskiego wojownika”. „Adresaci mowy Boga nie są określeni. Mogą nimi być narody prowadzące wojnę: mają zaprzestać agresji, skupić uwagę i uznać władzę Boga. Może nimi być zagrożona wspólnota, która gorączkowo próbuje zapewnić sobie ocalenie, wierząc w samozbawienie. Narody mają zatrzymać przemoc, a wspólnota ma porzucić złudzenie samowystarczalności. Wszyscy mają uznać, kto jest Bogiem!” - pisze profesor KUL i pracownik Instytutu Nauk Biblijnych KUL.

Bóg nie toleruje przemocy

„Bóg ustanawia pokój, dokonując sądu i niszcząc narzędzia przemocy. Pokój nie jest obojętnym tolerowaniem agresji” - czytamy w komentarzu do psalmu 46.

Rzeka Ducha Świętego

Targum, czyli tłumaczenie aramejskie psalmu odczytuje go w zaskakujący sposób. Jak pisze ks. Kubiś, „rzeka rozweselająca miasto to ludy przybywające jak rzeki, aby modlić się w świątyni; Bóg w środku miasta to Szekina – obecność Boga”.

Z kolei Bazyli Wielki, w homilii do tego psalmu, „interpretuje rzekę jako Ducha Świętego, który rozwesela i ożywia wspólnotę. Miasto widzi jako Kościół i niebiańską Jerozolimę”.

Niezwykła ufność

Ufność psalmisty zadziwia. „Nie mówimy tutaj o ufności w obliczu drobnych zakłóceń czy niepowodzeń - pisze ks. Adam Kubiś. - Opisuje on rozpad świata i anihilację wszelkiego życia, odwrócenie dzieła stworzenia. Mimo to, zachowuje on niewzruszoną nadzieję i odwagę”. Ta ufność jest tym większa, że nie opiera się jeszcze na wierze w zmartwychwstanie i życie wieczne.

PEŁNA TREŚĆ KOMENTARZA