Badanie przeprowadzono w dniach 18-24 sierpnia br. na 1051-osobowej próbie losowej dorosłych Polaków, a więc na kilka dni przed odrzuceniem przez Sejm zarówno obywatelskiego projektu całkowicie zakazującego aborcji, jak i projektu lewicowego, liberalizującego przepisy dotyczące zabijania nienarodzonych.

 

Prawie połowa Polaków (47 proc.) popiera prawo do przerywania ciąży, w tym co dziewiąty (11 proc.) uważa, że aborcja powinna być całkowicie dozwolona, a więcej niż co trzeci (36 proc.) opowiada się za jej częściowym ograniczeniem.

Porównywalna grupa osób (46 proc.) wyraża pogląd przeciwny przyznając, że aborcja powinna być zakazana – z pewnymi wyjątkami (31 proc.) lub całkowicie (15 proc.).

Podobnie jak oceny dopuszczalności przerywania ciąży, kształtują się opinie dotyczące tego, czy kobieta – jeśli tak zdecyduje – powinna mieć prawo do aborcji w pierwszych tygodniach ciąży. Z rozwiązaniem tym zgadza się prawie połowa ankietowanych (48 proc.), podczas gdy niewiele mniejsza grupa (43 proc.) ocenia je sceptycznie.

Z sondażu CBOS wynika, że przeważająca grupa badanych popiera legalność aborcji w sytuacjach, w których zezwala na nią obecne prawo. Ankietowani niemal powszechnie (87 proc.) przyznają, że przerywanie ciąży powinno być dopuszczalne wówczas, gdy stanowi ona zagrożenie dla życia matki. Natomiast 79 proc. uważa za słuszne zagwarantowanie prawa do takiego zabiegu, gdy ciąża kobiety może wywołać u niej komplikacje zdrowotne, a 78 proc. – gdy ciąża jest wynikiem czynu zabronionego.

Z kolei 59 proc. ankietowanych sądzi, że aborcja powinna być dostępna także wtedy, gdy wiadomo, że dziecko urodzi się upośledzone, przy czym – jak podkreśla się w komentarzu do badania – na tle pozostałych usankcjonowanych prawnie odstępstw od zakazu aborcji przyzwolenie na zabieg z powodu uszkodzenia płodu jest od lat najmniej stabilne, a w stosunku do 1992 r. uległo zmniejszeniu.

Zdecydowanie mniej badanych uznaje za uzasadnione przyzwolenie na aborcję w przypadkach, w których ustawa tego zakazuje. Tylko 24 proc. uważa, że do aborcji powinna uprawniać trudna sytuacja materialna, a 21 proc. – że sytuacja osobista ciężarnej. Jeszcze mniej respondentów (16 proc.) jest za przeprowadzaniem zabiegów na życzenie, a więc wtedy, gdy kobieta nie chce mieć dziecka.

Aby dokładniej zbadać zgodność poglądów Polaków z zapisami obowiązującej ustawy CBOS pogrupował ich deklaracje w cztery kategorie. 44 proc. badanych za właściwe uważa przerywanie ciąży w węższym zakresie niż przewiduje obecne prawo, podczas gdy 52 proc. – w szerszym zakresie ustawowym. Poglądy 27 proc. są w pełni zgodne z zapisami ustawy, a 25 proc. dopuszcza aborcję nie tylko w okolicznościach dozwolonych, ale także w takich, gdy jest to dziś nielegalne.

Ponad połowa respondentów (53 proc.) opowiada się za zmianą obowiązującego prawa o przerywaniu ciąży, 28 proc. nie widzi takiej konieczności, a 19 proc. nie ma zdania na ten temat.

Wśród osób dostrzegających potrzebę modyfikacji ustawy aż 38 proc. chce, by ją „zdecydowanie złagodzić”, z kolei 46 proc. – „raczej złagodzić”. Wśród zwolenników zaostrzenia prawa (13 proc.), 7 proc. chce tego „zdecydowanie”, a 6 proc. „raczej”.

„Wyniki pogłębionych analiz pozwalają przypuszczać, iż Polacy na ogół nie znają zapisów ustawy aborcyjnej i prawdopodobnie dlatego – jeśli już chcą przepisy zmodyfikować – domagają się ich złagodzenia. Nie zmienia to jednak faktu, że zawarty w ustawie ‘aborcyjny kompromis’ wydaje się rozwiązaniem dobrym – Polacy w większości popierają prawo do usunięcia ciąży w sytuacjach, w których zezwala na to ustawa. W mniejszości pozostają osoby akceptujące bardziej radykalne rozwiązania legislacyjne – o skrajnej orientacji ‘ pro-choice’ lub ‘ pro-life’” – komentuje Natalia Hipsz z CBOS, autorka raportu.

 

KAI