John domagał się od hierarchów zgodności z nauką Pisma Świętego lub rezygnacji, „jeśli przestaną wierzyć, nauczać lub stać na straży doktryny Kościoła anglikańskiego w istotnych kwestiach”. Abp Cottrell zgodził się z takim stwierdzeniem, przyznając, że to „zadanie biskupów nauczać wiary tak, jak została im przekazana”, ale jednocześnie dodał: „Także zadaniem biskupów, tak naprawdę całego kościoła, jest badanie tego, co czasami nazywane jest rozwojem doktryny”.

W ten sposób abp Cottrell nawiązał do teorii kard. Johna Henry’ego Newmana, który był konwertytą z anglikanizmu na katolicyzm. Kard. Newman użył analogii z żołędziem, który rosnąc zamienia się w drzewo, aby zobrazować organiczny rozwój doktryny w Kościele. Co ciekawe, doktryna kard. Newmana spotkała się za jego życia z ostrą krytyką anglikanów właśnie. J. B. Mozley twierdził w 1847 r., że może ona powodować mylnie branie za rozwój czegoś, co jest zepsuciem i dodatkiem do depozytu wiary.

W czwartek Synod Generalny Kościoła anglikańskiego stosunkiem głosów 250 do 181 zaaprobował błogosławienie par tej samej płci.

Okazuje się, że niestety teoria kard. Newmana jest również wykorzystywana opacznie w Kościele katolickim, by uzasadnić nauki niezgodne z Magisterium. Wskazuje na to tekst, którego autorem jest jezuita o. Juan Masiá Clavel, teolog i bioetyk.

Hiszpański duchowny w artykule Matrimonio homosexual: Ni delito, ni pecado (Małżeństwo homoseksualne: ani przestępstwo, ani grzech) na portalu „Religión Digital” sugeruje, że „obecnie praktyka duszpasterska przyjmowania w Kościele osób, które do tej pory były dyskryminowane jest sposobem przygotowania ewolucji i rewizji doktryny (brakowało i brakuje poważnie miłosierdzia wobec takich osób, konieczne jest wezwanie do nawrócenia homofobów...)”.

Ojciec Masiá uważa, że sprzeciw w Katechizmie Kościoła katolickiego wobec dyskryminacji osób o skłonnościach homoseksualnych jest krokiem w stronę zmiany doktryny. „Dopuszczanie w praktyce duszpasterskiej tych [homoseksualnych] małżeństw cywilnych i błogosławienie tych małżeństw w kościele jest sposobem przygotowania drogi dla nadejścia (jak zwykle z opóźnieniem) ewolucji doktryny na poziomie jej wyrazu w magisterium i prawie kanonicznym” – pisze hiszpański jezuita.

Sam ojciec Masiá daje wyraz swoim przekonaniom w praktyce. Jak podaje portal „Church Militant”, jezuita w 2019 r. wziął udział w marszu LGBT w Tokio ubrany w koszulkę z wizerunkiem Chrystusa i tęczowymi promieniami. Udzielił także błogosławieństwa parze lesbijek.

Teoria kard. Newmana była wykorzystywana m.in. przez kard. Christopha Schönborna, który uznał za rozwój doktryny Amoris laetitia papieża Franciszka. Z kolei sam Franciszek odwołał się do Newmana, by uzasadnić m.in. niedopuszczalność kary śmierci.