Wierna służba, całkowite oddanie i cześć. Czy pamiętamy o ślubowaniu?

Wydarzenie z 8 września 1946 roku to jeden z najważniejszych aktów religijnych w powojennej historii Polski. W uroczystości uczestniczyli biskupi polscy oraz ponad milion wiernych przybyłych z całego kraju. Akt odczytał ówczesny Prymas Polski kard. August Hlond. 

Przygotowania 

Wydarzenie było przygotowywane już od jesieni 1945 roku. Podczas zebrania Konferencji Episkopatu Polski na Jasnej Górze, 3-4 października, biskupi postanowili dokonać uroczystego poświęcenia narodu Maryi. W lutym 1946 roku ukazał się list Episkopatu do wiernych „O panowanie ducha Bożego w Polsce", w którym zapowiedziano, że poświęcenie odbędzie się w trzech etapach: najpierw w parafiach, następnie w diecezjach, a 8 września – w wymiarze ogólnonarodowym na Jasnej Górze. Autorem listu był kard. August Hlond. 

Nieprzypadkowe miejsce i czas 

W latach 1945/1946 Polska wychodziła z ogromnych zniszczeń II wojny światowej. Przyszłość kraju pozostawała niepewna. Kościół dostrzegał również narastające zagrożenie ze strony ateistycznego komunizmu. Akt z 1946 roku w pewnym sensie nawiązywał zarazem do ślubów lwowskich króla Jana Kazimierza z 1656 roku, kiedy Maryja została ogłoszona Królową Polski, oraz wpisywał się w rozwijający się wówczas kult Niepokalanego Serca Maryi i pozostawał w kontekście orędzia fatimskiego. 

Modlitwa miliona pielgrzymów 

Centralna uroczystość zgromadziła na Jasnej Górze ponad milion pielgrzymów. Mszę św. celebrował kard. Adam Stefan Sapieha. Kazanie wygłosił biskup włocławski Karol Radoński. Po Mszy św. i litanii loretańskiej kard. August Hlond odczytał Akt poświęcenia Narodu Polskiego Niepokalanemu Sercu Maryi. 

Treść aktu miała charakter zarówno religijny, jak i narodowy. Polacy oddawali Maryi siebie, cały naród i Rzeczpospolitą, a zarazem zobowiązywali się do wierności Chrystusowi, Jego Ewangelii i Kościołowi. W modlitwie proszono również o ochronę rodzin, jedność narodu, trwałość wiary oraz pokój i wolność. 

Przesłanie z Fatimy 

Polski akt wpisywał się także w szerszy kontekst kultu Niepokalanego Serca Maryi. 31 października 1942 r. papież Pius XII w przemówieniu radiowym dokonał aktu poświęcenia świata Niepokalanemu Sercu Maryi, odwołując się do modlitwy o pokój i ochronę Kościoła.

Nie tylko słowa, ale przede wszystkim czyny 

Jasnogórski akt nie był jedynie uroczystą deklaracją. Towarzyszyło mu wezwanie, aby zawierzenie Maryi zostało potwierdzone życiem: wiernością Chrystusowi, modlitwą, troską o rodzinę, odpowiedzialnością za Ojczyznę i wiernością wartościom chrześcijańskim.  

Ważnym kontekstem duchowym dla życia religijnego Polaków w tamtym czasie było również orędzie fatimskie i związane z nim nabożeństwo do Niepokalanego Serca Maryi. Wśród praktyk przypominanych wiernym znajdowały się m.in. codzienna modlitwa różańcowa oraz wynagrodzenie Niepokalanemu Sercu Maryi, szczególnie poprzez nabożeństwo pierwszych sobót miesiąca. Zgodnie ze wskazaniami związanymi z Fatimą obejmuje ono: spowiedź, Komunię św., odmówienie jednej części różańca oraz piętnastominutowe rozmyślanie nad jedną lub kilkoma tajemnicami różańcowymi w duchu wynagrodzenia Niepokalanemu Sercu Maryi. 

Przesłanie sprzed 80 lat pozostaje dla wierzących nie tylko świadectwem historii, lecz także zaproszeniem do odnowienia osobistej i wspólnotowej więzi z Bogiem. 

Odnowienie aktu w 100. rocznicę objawień fatimskich 

Uroczyste odnowienie aktu z 8 września 1946 r. odbyło się 6 czerwca 2017 r. w Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej na Krzeptówkach w Zakopanem z udziałem Konferencji Episkopatu Polski. Uroczystości przewodniczył ówczesny przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki.