Abigail Favale w Polsce opowie o nawróceniu: „Paradygmat gender jest diaboliczny”

Nawrócenie, które zmieniło nie tylko wiarę, ale i sposób patrzenia na człowieka

Historia Abigail Favale jest czymś więcej niż intelektualną zmianą stanowiska. To świadectwo osobistego zwrotu, który objął zarówno jej życie duchowe, jak i dotychczasową pracę akademicką.

Favale przez kilkanaście lat zajmowała się gender studies na uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Ukończyła studia magisterskie z zakresu „Women, Writing and Gender”, a następnie doktorat z teorii feministycznej na University of St Andrews. Od 2010 do 2016 roku wykładała teorię gender.

Jej wcześniejsza działalność naukowa była dobrze zakorzeniona w środowisku feministycznym. Książka „Irigaray, Incarnation and Contemporary Women’s Fiction”, wydana jeszcze pod panieńskim nazwiskiem, otrzymała nagrodę Feminist and Women’s Studies Association.

Przełom przyszedł jednak wcześniej, niż zakończyła pracę z teorią gender. Podczas Wigilii Paschalnej w 2014 roku Favale została przyjęta do Kościoła katolickiego.

Swoją drogę do wiary opisała później w autobiograficznej książce „Into the Deep”. W „Zderzeniu” wraca natomiast do doświadczenia, które stało się momentem intelektualnego pęknięcia: wiosną 2015 roku, prowadząc kurs teorii gender na chrześcijańskim uniwersytecie, zaczęła dostrzegać sprzeczność między tym, czego nauczała, a tym, do czego coraz mocniej prowadziła ją wiara.

Nie przedstawia swojej historii jako łatwego przejścia z jednego obozu ideowego do drugiego. Jej świadectwo ma znacznie głębszy wymiar: dotyczy pytania o to, czym właściwie jest człowiek i czy ciało jest czymś, co należy przyjąć, czy czymś, co wolno dowolnie reinterpretować.

Właśnie dlatego centralne zdanie książki brzmi:

– „Ciało jest darem. Takie jest zdanie chrześcijaństwa”.

To stwierdzenie pokazuje, jak daleko Favale odeszła od sposobu myślenia, który wcześniej sama przekazywała studentom.

Od feminizmu do krytyki gender. „Paradygmat gender jest diaboliczny”

W „Zderzeniu” Favale rekonstruuje drogę, którą – jej zdaniem – przeszła współczesna myśl o płci: od feminizmu drugiej fali, przez Simone de Beauvoir, aż po dzisiejsze koncepcje całkowitego rozdzielania płci biologicznej od tożsamości. Autorka nie ogranicza się przy tym do akademickiej polemiki. Pokazuje, jak idee powstające na uniwersytetach przenikają do szkół, działów kadr, gabinetów lekarskich i codziennego języka.

Szczególną uwagę poświęca rewolucji technologicznej, która – jej zdaniem – umożliwiła praktyczne zastosowanie koncepcji wcześniej funkcjonujących głównie na poziomie teorii. Pisze o antykoncepcji hormonalnej, blokerach dojrzewania, stosowaniu hormonów płci przeciwnej oraz gwałtownym wzroście liczby diagnoz dysforii płciowej wśród młodych ludzi.

Jednocześnie nie proponuje prostego powrotu do sztywnych stereotypów dotyczących kobiet i mężczyzn. Alternatywy szuka m.in. w myśli Edyty Stein i teologii ciała Jana Pawła II.

Najostrzejsza teza książki brzmi:

– „Paradygmat gender jest diaboliczny w dosłownym sensie”.

Favale odwołuje się tu do greckiego znaczenia słowa diabolos jako tego, co rozdziela. W jej ujęciu współczesny paradygmat gender rozdziela ciało od tożsamości, biologiczną rzeczywistość od doświadczenia osoby, a człowieka od przekonania, że jego cielesność ma sens i znaczenie.

Jej świadectwo jest dlatego interesujące także dla tych, którzy nie podzielają katolickiej wizji człowieka. Favale nie krytykuje bowiem gender wyłącznie z zewnątrz. Przez lata sama poruszała się w tym świecie, używała jego języka i nauczała jego założeń.

Dopiero nawrócenie sprawiło, że zaczęła zadawać pytania, których wcześniej – jak sama pokazuje – nie stawiała.

Polska premiera „Zderzenia” odbędzie się 15 września o godz. 18.00 w Klubie Stańczyka w Warszawie. W dyskusji wokół książki wezmą udział m.in. Aleksandra Gajek, Agnieszka Marianowicz-Szczygieł, Grzegorz Górny i Paweł Chmielewski. Spotkanie poprowadzi mec. Rafał Dorosiński.

Historia Abigail Favale jest więc nie tylko sporem o gender. Jest przede wszystkim opowieścią o człowieku, który po latach nauczania określonej ideologii doszedł do przekonania, że potrzebuje zupełnie innego fundamentu – i znalazł go w chrześcijaństwie.