Jednym z najczęściej opisywanych mechanizmów są fitoncydy, czyli lotne związki wydzielane przez rośliny. To naturalne substancje, które drzewa uwalniają do powietrza. Naukowcy badają, czy kontakt z nimi może wpływać na aktywność komórek NK, czyli Natural Killer. To ważna część układu odpornościowego, uczestnicząca m.in. w rozpoznawaniu i niszczeniu komórek zakażonych wirusami.

W badaniach japońskiego zespołu prof. Qing Li wykazano, że pobyt w lesie wiązał się ze wzrostem aktywności komórek NK oraz spadkiem poziomu hormonów stresu. Autorzy wskazywali, że „kąpiele leśne” mogą zwiększać aktywność NK, a efekt ten może być częściowo związany z fitoncydami oraz obniżeniem stresu.

Eksperci podkreślają jednak, że lasu nie należy traktować jak cudownego lekarstwa. Korzyści z przebywania w naturze wynikają prawdopodobnie z połączenia wielu czynników: spokojnego ruchu, ciszy, lepszego powietrza, kontaktu ze światłem dziennym, odpoczynku od hałasu i zmniejszenia napięcia psychicznego. Przeglądy badań wskazują, że kontakt z naturą może być powiązany z lepszym zdrowiem psychicznym, niższym ciśnieniem, poprawą snu i większą aktywnością fizyczną, ale część mechanizmów nadal wymaga dalszych analiz.

Dlatego specjaliści zalecają, by spacer po lesie nie był kolejnym zadaniem do „odhaczenia”, ale chwilą realnego wyciszenia. Warto iść wolniej, oddychać spokojniej, obserwować drzewa, zapachy, światło, śpiew ptaków i fakturę ścieżki pod stopami. Taki spacer działa najlepiej wtedy, gdy człowiek naprawdę jest w lesie, a nie tylko przechodzi tam z nosem w telefonie.

Coraz częściej zwraca się uwagę, że podczas spacerów regeneracyjnych warto ograniczyć używanie smartfona. Telefon rozprasza uwagę, podtrzymuje napięcie i wciąga w ten sam rytm bodźców, od którego wiele osób próbuje w lesie odpocząć. Najprostsze zalecenie brzmi: wyciszyć powiadomienia, schować telefon do kieszeni, nie przeglądać mediów społecznościowych i używać go tylko wtedy, gdy jest potrzebny ze względów bezpieczeństwa lub orientacji w terenie.

Las nie zastępuje leczenia, nie jest terapią na wszystko i nie powinien być przedstawiany jako gwarancja odporności. Może być jednak prostym, łatwo dostępnym i naturalnym sposobem wspierania regeneracji organizmu. Zwłaszcza jeśli pozwolimy sobie na prawdziwą przerwę: bez pośpiechu, bez ciągłego sprawdzania ekranu i bez cyfrowego hałasu.

Jerzy Mróz

__________

Źródła: National Library of Medicine, Environmental Health and Preventive Medicine, International Journal of Environmental Research and Public Health, Environmental Research, PubMed, SAGE Journals