Czosnek nie tylko na infekcje. „Uzdrawiająca moc czosnku” Moniki Fijołek

Największą zaletą książki jest jej praktyczny charakter. Autorka nie zatrzymuje się na samym wyliczaniu właściwości czosnku, ale pokazuje również, jak go przygotowywać, z czym łączyć i w jakiej formie spożywać.

Czosnek można jeść świeży, gotowany albo suszony. Wykorzystuje się go także do produkcji tabletek, kapsułek czy olejku czosnkowego. Fijołek zwraca uwagę, że sposób przetworzenia ma znaczenie dla zawartości substancji czynnych i za szczególnie korzystną uznaje świeżą postać czosnku.[1]

Problemem dla wielu osób pozostaje jego charakterystyczny zapach. Autorka przypomina stare domowe sposoby, takie jak żucie natki pietruszki, selera, ziaren kawy, czarnuszki, jałowca czy goździków.[1]

Czarny czosnek – łagodniejszy i słodszy

Jednym z najciekawszych fragmentów publikacji jest część poświęcona czarnemu czosnkowi.

Nie jest to osobny gatunek, ale zwykły czosnek poddany przez dłuższy czas działaniu wysokiej temperatury i wilgotności. Fijołek opisuje proces prowadzony w temperaturze około 70–90°C i przy bardzo wysokiej wilgotności.[1]

W efekcie ząbki ciemnieją, zmieniają konsystencję i smak. Czarny czosnek jest znacznie łagodniejszy od świeżego, mniej ostry, a jego smak bywa określany jako słodko-kwaśny. Może być spożywany bezpośrednio, a także dodawany do zup, sosów, dań warzywnych czy marynat.[2]

Literatura naukowa potwierdza, że podczas wytwarzania czarnego czosnku dochodzi do istotnych zmian w składzie chemicznym, m.in. w zawartości związków siarki, polifenoli i melanoidyn. Badacze zwracają też uwagę na jego potencjał przeciwutleniający, choć nie wszystkie przypisywane mu właściwości zdrowotne mają równie mocne potwierdzenie w badaniach klinicznych.[6][7]

Fijołek wskazuje, że w czarnym czosnku można znaleźć liczne aminokwasy, związki siarkoorganiczne, sacharydy, lipidy, związki fenolowe, alkaloidy czy melanoidyny.[2]

W Chinach jada się także kwiatostany

Ciekawy jest również opis kulinarnego wykorzystania czosnku w Chinach.

Autorka zwraca uwagę, że tam wykorzystywane są również kwiatostany czosnku. Można je marynować, kisić albo jeść świeże, np. jako dodatek do sałatek i innych potraw.[2] Ich smak jest delikatniejszy niż smak dojrzałych ząbków.

To dobrze pokazuje, jak różne mogą być sposoby korzystania z tej samej rośliny. W Polsce czosnek kojarzymy najczęściej z główką i ząbkami, podczas gdy w kuchniach azjatyckich wykorzystuje się również młode pędy i kwiatostany.

Czosnek jako główny składnik

Najbardziej praktyczną częścią książki są przepisy.

W paście czosnkowej z bakłażanem autorka proponuje aż dziesięć główek czosnku, dwa bakłażany, dwie cytryny, oliwę i awokado. Czosnek i bakłażan są pieczone, a następnie miksowane z pozostałymi składnikami.[3]

Podobnie wygląda przepis na masełko czosnkowe, w którym pieczony czosnek łączony jest z masłem, oliwą, rozmarynem i kurkumą.[4]

Dla osób preferujących łagodniejsze smaki Fijołek proponuje pastę twarogową z czosnkiem – z twarogu, dwóch ząbków czosnku, śmietany i pomidorków koktajlowych.[5]

Te przepisy pokazują, że czosnek nie musi być jedynie dodatkiem. Może pełnić w daniu rolę jednego z głównych składników.

„Uzdrawiająca moc czosnku” jest publikacją prostą, praktyczną i przystępną. Najwięcej zyskają na niej osoby zainteresowane naturalnymi produktami, domową kuchnią oraz mniej oczywistymi sposobami wykorzystania czosnku.

Najciekawszym elementem książki pozostaje rozdział o czarnym czosnku, który w Polsce nadal nie jest tak popularny jak jego tradycyjna odmiana. Na plus należy zaliczyć także liczne ciekawostki kulinarne i przepisy, które można łatwo wykorzystać we własnej kuchni.

Jednocześnie najbardziej kategoryczne twierdzenia dotyczące właściwości leczniczych warto traktować z ostrożnością. Czosnek może być wartościowym elementem diety, ale nie zastępuje diagnozy ani leczenia prowadzonego przez lekarza.

Pasta czosnkowa z bakłażanem

Składniki:

• 10 główek czosnku 
• 2 bakłażany 
• 2 cytryny 
• 5 łyżek oliwy 
• 2 awokado 

Przygotowanie:
Czosnek i bakłażany pieczemy około 40 minut w temperaturze 180°C. Po upieczeniu wydobywamy miękki miąższ z czosnku i bakłażanów, następnie miksujemy go z awokado, oliwą oraz sokiem z cytryn. Całość blendujemy do uzyskania gładkiej, kremowej pasty.

Pasta twarogowa z czosnkiem

Składniki:

• 250 g twarogu 
• 2 ząbki czosnku 
• śmietana 
• pomidorki koktajlowe 

Przygotowanie:
Twaróg rozdrabniamy, dodajemy przeciśnięty przez praskę czosnek oraz niewielką ilość śmietany, tak aby uzyskać kremową konsystencję. Całość dokładnie mieszamy. Podajemy z przekrojonymi pomidorkami koktajlowymi.

Dane książki: Monika Fijołek, „Uzdrawiająca moc czosnku”, Wydawnictwo AA, 2025, 128 stron, ISBN 9788383401997

https://aa.com.pl/uzdrawiajaca-moc-czosnku-monika-fijolek/

_________

Przypisy:
[1] Monika Fijołek, „Uzdrawiająca moc czosnku”, Wydawnictwo AA, 2025, s. 26.
[2] Tamże, s. 27 – część dotycząca czarnego czosnku oraz ciekawostka o wykorzystywaniu kwiatostanów czosnku w Chinach.
[3] Tamże, przepis „Pasta czosnkowa z bakłażanem”.
[4] Tamże, przepis „Masełko czosnkowe”.
[5] Tamże, „Pasta twarogowa z czosnkiem”, s. 91.
[6] S. Kimura i in., „Black garlic: A critical review of its production, bioactivity, and application”, „Journal of Food and Drug Analysis” 2017, 25(1), s. 62–70.
[7] Z. Qiu i in., „Formation, nutritional value, and enhancement of characteristic components in black garlic: A review for maximizing the goodness to humans”, „Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety” 2020, 19(2), s. 801–834.