7 grzechów głównych lektury biblijnej. Grzech 2: Czytanie dosłowne

2. Żydzi zburzyli Jerycho (Joz 6)
- badania archeologiczne nie potwierdzają takiej możliwości, opowiadanie ma charakter etiologiczny (chce wyjaśnić skąd pochodzą ruiny widziane przez Izraelitów = wyrazić wiarę w moc Boga) albo liturgiczny (przez liturgię pokonujemy każdego wroga).

3. W Księdze Sędziów czytamy: „Zebrały się drzewa, aby namaścić króla nad sobą. Rzekły do oliwki: ‘Króluj nad nami!” (Sdz 9,8)
- drzewa nie mogą mówić. Ten fragment jest bajką, które ma na celu przekazać prawdę o władzy.

4. Jezus powiedział: „Ja przemawiałem jawnie przed światem. Uczyłem zawsze w synagodze i w świątyni, gdzie się gromadzą wszyscy Żydzi. Potajemnie zaś nie uczyłem niczego.” (J 18,20)
- „zawsze” i „nigdy” nie należy czytać dosłownie. Jezus rozmawiał sam na sam chociażby z Nikodemem czy Samarytanką.

5. Jezus mówi do Piotra: „Paś owce moje” i „Paś baranki moje” (J 21,15-17)
- nie ma podstaw, by twierdzić, że Jezus posiadał jakieś stado owiec i baranów, ani że powołanie Piotra polegało na przejściu z rybaka na pasterza.

Każda wypowiedź ma swoją formę, tak jak każdy człowiek ma swoje ciało. Kto chce czytać Biblię, musi nie tylko poznać treść, ale i formę, w jakiej treść została zawarta. Czy sami nie mówimy „Nie widziałem Cię sto lat?” a przecież to wcale nie jest tekst sugerujący, że interlokutor jest bardzo stary.

Konstytucja Soboru Watykańskiego II Dei Verbum przypomina: 

„Ponieważ zaś Bóg w Piśmie św. przemawiał przez ludzi, na sposób ludzki, komentator Pisma św. chcąc poznać, co On zamierzał nam oznajmić, powinien uważnie badać, co hagiografowie w rzeczywistości chcieli wyrazić i co Bogu spodobało się ich słowami ujawnić. Celem odszukania intencji hagiografów należy między innymi uwzględnić również "rodzaje literackie". Całkiem inaczej bowiem ujmuje się i wyraża prawdę o tekstach historycznych rozmaitego typu, czy prorockich, czy w poetyckich, czy innego rodzaju literackiego. Musi więc komentator szukać sensu, jaki hagiograf w określonych okolicznościach, w warunkach swego czasu i swej kultury zamierzał wyrazić i rzeczywiście wyraził za pomocą rodzajów literackich, których w owym czasie używano. By zdobyć właściwe zrozumienie tego, co święty autor chciał na piśmie wyrazić, trzeba zwrócić należytą uwagę tak na owe zwyczaje, naturalne sposoby myślenia, mówienia i opowiadania, przyjęte w czasach hagiografa, jak i na sposoby, które zwykło się było stosować w owej epoce przy wzajemnym obcowaniu ludzi z sobą." (pkt 12)

Ks. Wojciech Węgrzyniak/Facebook