Upokorzone przez zwycięskie mocarstwa Niemcy i nieuznawana na arenie miedzynarodowej Rosja Sowiecka zawarły układ, który był korzystny dla obu stron. Przede wszystkim oba państwa wzajemnie zrzekały się pretensji do odszkodowań za działania wojenne w czasie I wojny światowej, przywracały ład prawny we wzajemnych relacjach i nawiązały stosunki dyplomatyczne. 


Ale nie te ustalenia były najgorsze dla Polski i Europy. Wraz z zawarciem Układu obie strony rozpoczęły tajne negocjacje przedstawicieli sił zbrojnych obu krajów, które doprowadziły do podpisania dnia 11 sierpnia 1922 roku porozumienia o współpracy wojskowej. Jej przedmiotem było zaopatrzenie Armii Czerwonej przez Reichswehrę w broń i amunicję oraz pomoc niemieckich specjalistów i inżynierów wojskowych w rozbudowie przemysłu zbrojeniowego ZSRR. W układzie wojskowym Niemcy zobowiązały się do zaopatrzenia Rosjan w broń, amunicję, rozbudowanie radzieckiego przemysłu zbrojeniowego przez specjalistów niemieckich oraz udzielenie wysokich kredytów na zbrojenia w zamian za udostępnienie Niemcom radzieckich poligonów zlokalizowanych nad rzekąWołgą i Kamą dla zakazanych traktatem wersalskim rodzajów broni pancernych, lotniczych i gazowych.


Przerwanie dotychczasowej współpracy nastąpiło jesienią 1933 r. po dojściu do władzy Hitlera. Reaktywowano ją sześć lat później, po podpisaniu traktatu Ribbentrop-Mołotow, który oznaczał piaty rozbiór Polski i podział Europy Wschodniej pomiędzy dwa totalitarne mocarstwa. 

 

Układ ten był korzystny dla obu stron: dla Niemiec, które w myśl traktatu wersalskiego nie mogły posiadać niektórych rodzajów broni, była to dobra okazja do wypróbowania zakazanej broni na poligonach radzieckich. Mogli oni odtąd potajemnie przed całym światem i bez żadnych przeszkód, a wbrew postanowieniom traktau wersalskiego szkolić swoich lotników i tworzyć kadrę wojsk pancernych na poligonach i w bazach położonych w głębi państwa sowieckiego. Dla Rosji Radzieckiej nawiązanie kontaktów z Niemcami stwarzało możliwości dostępu do nowoczesnych technologii przemysłowych. Niebagatelne znaczenie dla Rosji sowieckiej miał także dostęp do kredytu zadeklarowanego przez Reichswehrę w wysokości 35 mln marek niemieckich w zamian za daleko idące ustępstwa polityczne oraz dostęp do rosyjskiego potencjału gospodarczego. Do wybuchu wojny w czerwcu 1941 roku Sowieci zdążyli nauczyć Gestapo i SS m.in. jak organizować obozy koncentracyjne. W obiegu publicystycznym za symbol złowrogiego dla nas niemiecko-rosyjskiego porozumienia wciąż uchodzi pakt Ribbentrop-Mołotow, pamiętajmy, że Rappallo było w sumie tym samym.


PSaw/wikipedia.pl