Tomasz Wandas, Fronda.pl: Na jakim etapie są prace dotyczące sądownictwa powszechnego, czego dotyczą?

Michał Wójcik, wiceminister w Ministerstwie Sprawiedliwości: W Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace dotyczące reformy sądownictwa powszechnego, obejmujące m.in. przygotowanie optymalnej struktury sądownictwa. Przygotowywane zmiany mają na celu zwiększenie zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości, skrócenie czasu rozpoznawania spraw przez sądy, poprawienie ich efektywności. Sędziowie będą w sposób sprawiedliwy i równomierny obciążeni pracą. Zmiany te nie są wymierzone przeciwko sędziom ani innym grupom zawodowym w wymiarze sprawiedliwości. Ze względu na ich wagę i zakres, wymagają solidnego przygotowania, poddania wnikliwym analizom i konsultacjom.

Co z odpowiedzialnością sędziów?

Jeżeli chodzi  o odpowiedzialność sędziów, to w przyjętej przez Sejm ustawie przygotowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadzono m.in. jawność oświadczeń majątkowych sędziów, a także nową karę dyscyplinarną w postaci obniżenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego od 5 proc. do 20 proc., na okres od sześciu miesięcy do dwóch lat. Orzeczenie każdej z kar dyscyplinarnych, poza upomnieniem, skutkować będzie pozbawieniem możliwości awansowania na wyższe stanowisko sędziowskie przez okres pięciu lat, niemożnością udziału w tym okresie w kolegium sądu, orzekania w sądzie dyscyplinarnym oraz objęcia w sądzie funkcji prezesa sądu, wiceprezesa sądu, kierownika ośrodka zamiejscowego sądu.

Poza pracą nad sądownictwem. Równocześnie MS, pracuje nad reprywatyzacją. Co już zrobiono?

Rada Ministrów na czwartkowym (24 listopada) posiedzeniu przyjęła przygotowany w Ministerstwie Sprawiedliwości projekt ustawy powołującej Komisję do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa. Rząd zaakceptował także Program modernizacji Służby Więziennej.

Komisja, w myśl projektu, będzie nadzwyczajnym organem administracji publicznej. Stanie na straży interesu publicznego wobec procederu wyłudzania nieruchomości w Warszawie. Nieprawidłowości, do jakich doszło w Warszawie przy reprywatyzacji kamienic, wymagają bowiem podjęcia działań nadzwyczajnych.

 

Kto będzie czuwał nad pracami Komisji?

 Nad pracami Komisji w sposób pośredni będą czuwać wszystkie ugrupowania polityczne mające swoich reprezentantów w Sejmie. Bowiem to Sejm będzie wybierać jej ośmiu członków. Przewodniczącego Komisji powoła Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Sprawiedliwości składany w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pełną transparentność działań Komisji zapewnią jej jawne posiedzenia. Podejmowane przez Komisję decyzje będą opiniowane przez Społeczną Radę składającą się z 9 osób powoływanych spośród organizacji pozarządowych, stowarzyszeń i organizacji wspierających lokatorów.

Komisja będzie zobowiązana sprawdzić decyzje reprywatyzacyjne dotyczące warszawskich nieruchomości. Ustali, które z decyzji mogły zapaść z naruszeniem prawa, a następnie przeprowadzi wobec nich pełne postępowanie rozpoznawcze – z analizą dokumentów i przesłuchaniami świadków włącznie.

Jakie będzie miała prawa Komisja?

Na czas postępowania Komisja będzie mogła wpisać w księgę wieczystą nieruchomości ostrzeżenie o prowadzeniu takiego postępowania oraz zakazu jej sprzedaży. Po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego Komisja będzie mogła wydać jedną z decyzji:

utrzymać w mocy decyzję reprywatyzacyjną;

uchylić decyzję reprywatyzacyjną w całości lub części i orzec co do istoty sprawy; 

uchylić decyzję reprywatyzacyjną w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi, który wydał ostateczną decyzję reprywatyzacyjną, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

w razie, gdy decyzja reprywatyzacyjna wywołała nieodwracalne skutki prawne, stwierdzić wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności, z powodu których nie można jej uchylić;

umorzyć postępowanie rozpoznawcze. Stwierdzając wydanie z naruszeniem prawa decyzji reprywatyzacyjnej, która wywołała nieodwracalne skutki prawne, co uniemożliwia jej uchylenie, Komisja będzie nakładała obowiązek zwrotu równowartości nienależnego świadczenia.

 

Bardzo dziękuję za rozmowę.