Dzień Zaduszny. Wspominamy dziś naszych zmarłych. Już wkrótce będziemy tacy, jak oni. Nasze ciała zgniją na cmentarzu. Na tym świecie będziemy niczym. Co nas czeka? Dobrze wiemy. Raj lub wieczne potępienie. Jesteśmy tak grzeszni - czy nie to drugie raczej? Ufamy w Pana, ale musimy wciąż błagać Go, by nie skazał nas na śmierć wieczną. Uczyńmy to dzisiaj słowami biskupa Eugeniusza z Toledo, napisanych w trudnych czasach wczesnego średniowiecza. Dziś żyje się nam łatwiej - ale pomrzemy tak samo.

Win ciężarem obarczony
I grzechem zraniony
Śpiewać pieśń próbuję
Wśród jęku i płaczu.
Łzy oblicze zalewają.
I biję się w piersi.

Oto chory świat się chwieje,
Upadek zwiastuje.
Miłe dni mijają szybko,
Idą złe godziny,
Zewsząd zbliża się nieszczęście,
A dobro ucieka.

Płacz biedaku, Eugeniuszu,
Zła choroba grozi.
Życie mija, kres już blisko
I wisi gniew Boży.
Do drzwi puka i wejść pragnie
Oto śmierci zwiastun.

Czemuż pragniesz niegodnego
Złudnych świata rzeczy?
Czemu zludy nie porzucić
By osiągnąć wieczność?
Tak maleńskie, co jest twoje,
Tak wielkie, co tracisz.

Powiedz, jakie pocieszenie
Masz, gdy ciało zemrze?
Żadnych dóbr tam nie zaniesziesz
Skąd nadejdzie pomsta.
Kara spali cię płomieniem,
A duch męka stoczy.

Nikt cię tam, biedaku, wierz mi,
Nikt cię nie pocieszy,
Ni rodzice, ani bliscy,
Ni najlepsze druhy.
To coś tu ukochał słodko,
Daleko odpłynie.

Popraw głupcze swoje czyny,
Zetrzyj winę łzami.
Placz niech tobie za chleb będzie,
Łzy radości służą.
Odkryj zło, co w sercu twoim,
Płacząc Chrystusowi.

Boże dobry, Boże wieczny,
Co łzami się wzruszasz,
Patrz na boleść, która płynie
Z głębi mego serca.
Zerwij grzechów mych łańcuchy,
Pociesz, kiedy płaczę.

Błagam, Ojcze, nie wydawaj
Mnie w piekielne szpony,
Ani w ogień, który pali
Ciało to bez końca.
Tutak ukaż nasze winy,
Tam daj wieczny pokój.

O śmiertelni, razem ze mną
Łzami się zalejcie.
Biedakowi dajcie pokarm,
Błagajcie Chrystusa,
A On może gniew powściągnie
I da przebaczenie.

Tłum. Ks. Marek Starowieyjski 

(Muza łacińska. Antologia poezji wczesnośredniowiecznej i średniowiecznej, s. 175-178).

hkw