Pierwszą szopkę zbudował św. Franciszek w wiosce Greccio, niedaleko Rieti w 1223 roku. W przedstawieniu, które było także pierwowzorem jasełek, występowały m.in. żywe zwierzęta - osioł i wół. Pomysł Świętego z Asyżu nie przyjął się od razu. Regularnie szopki w kościołach zaczęto urządzać znacznie później.

Dla pierwszych chrześcijan najważniejsze było to, że Bóg stał się człowiekiem. Dopiero w III wieku podjęto wysiłki ustalenia, kiedy właściwie urodził się Chrystus. Teolodzy wysuwali różne hipotezy. Wreszcie sobór w Nicei w roku 325 ogłosił oficjalnie, że właściwą datą jest 25 grudnia. W czasach cesarza Konstantyna Wielkiego, w IV wieku, w Betlejem wybudowano bazylikę, w której wyraźnie zaznaczono miejsce, w którym miał stać żłóbek. Od tego czasu w nocy z 24 na 25 grudnia odbywały się w tym miejscu uroczystości. Od VI wieku w rzymskim kościele S. Maria Maggiore czczono relikwie żłóbka, uważane za autentyczne, pochodzące z groty betlejemskiej.

Zwyczaj budowania szopek w kościołach zapanował w ostatniej ćwierci XV wieku w Neapolu. Potem, w końcu XVI wieku, był już znany we wszystkich krajach katolickich. Pierwszą szopkę w Pradze zbudowano w 1562 roku. Wtedy też zapewne tradycja dotarła do Polski. Kraje, w któych zwyciężyła Reformacja, nie przejęły tego obyczaju.

W szopkach z XV-XVIII wieku Świętej Rodzinie towarzyszą przy żłóbku przedstawiciele danego narodu - mieszczanie, chłopi, rzemieślnicy, górale, aktualni przedstawiciele władzy cywilnej, czy wojsko. W XVIII wieku pojawił się też zwyczaj urządzania szopek w domach prywatnych. W XIX wieku zaczęły powstawać tzw. szopki orientalne. Miały one swym wyglądem bardziej przypominać Betlejem, a mniej najbliższą okolicę. Obecnie jednak dominuje styl regionalny. Najbardziej znane są tzw. szopki krakowskie, cenione i znane już w XIX wieku. Nawiązują zawsze do gotyckich budowli starego Krakowa. Charakterystycznymi elementami tych szopek są: Zamek Królewski, Katedra na Wawelu, a zwłaszcza złota kopuła nad Kaplicą Zygmuntowską, mury obronne czy Kościół Mariacki. Za prekursorów tego stylu w szopkarstwie polskim uznaje się Michała i Leona Ezenekierów, murarzy i kaflarzy z ówczesnej podkrakowskiej wsi Krowodrze. Tradycja konkursu na najpiękniejszy egzemplarz istnieje od 1937 roku.

Technika wykonania współczesnych szopek jest dowolna. Powstają nie tylko z drewna, ale także z gliny, piernika, drutu, orzechów czy tektury. Okresowi świątecznemu towarzyszy także tradycja żywych szopek. Wszystko po to by przypomnieć i unaocznić prawdę o boskich narodzinach.

JaLu

/

Podobał Ci się artykuł? Wesprzyj Frondę »