Kto jest zagrożony wystąpieniem insulinooporności i jak można rozpoznać ten stan po objawach? Na czym polega diagnostyka insulinooporności i jak można ją leczyć dietą i farmakologią? Więcej informacji na ten temat zebraliśmy poniżej.

Czym jest insulinooporność i jakie są jej przyczyny?

Insulinooporność to groźny stan związany z obniżeniem wrażliwości organizmu na działanie insuliny. Insulina jest natomiast hormonem, wytwarzanym w trzustce, który ma za zadanie między innymi dbać o utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Insulina dodatkowo bierze udział w przetwarzaniu węglowodanów w tłuszcze, a także ma udział w zwiększaniu syntezy białek. Jeśli organizm nie reaguje prawidłowo na insulinę i zaczyna wytwarzać ją w zbyt dużych ilościach, może dojść do poważnych powikłań, w tym do rozwinięcia cukrzycy typu 2 czy poważnych chorób układu sercowo-naczyniowego. Wytwarzanie insuliny w nadmiarze nie pozostaje również obojętne dla trzustki, przyczyniając się do osłabienia tego organu. Jednocześnie wysoki poziom insuliny w organizmie przyczynia się do blokowania działania glukagonu, a w konsekwencji do nadmiernego odkładania się tkanki tłuszczowej.

Insulinooporność często ma podłoże genetyczne – wówczas trzustka wytwarza hormon, jednak jego budowa nie jest prawidłowa. Zdarza się jednak również, że do insulinooporności dochodzi na skutek innych zaburzeń hormonalnych, w tym np. przy nadczynności tarczycy bądź przy nadmiarze glukagonu. Insulinooporność częściej dotyka osoby zmagające się z nadwagą i otyłością, poza tym do czynników ryzyka można zaliczyć niezdrową dietę, która obfituje w węglowodany proste i niezdrowe tłuszcze, a także niedostateczną ilość ruchu. Czynnikiem ryzyka insulinooporności jest również ciąża, a także nadużywanie alkoholu, palenie papierosów, a nawet przyjmowanie niektórych leków. Warto wiedzieć, że insulinooporność nie występuje jako schorzenie odrębne – jest elementem tzw. zespołu metabolicznego.

Na czym polega diagnostyka insulinooporności?

Insulinooporność nie daje specyficznych objawów, a dolegliwości, które jej towarzyszą, łatwo pomylić ze zmęczeniem czy przepracowaniem, ponieważ osoba chora czuje się osłabiona, brak jej energii, jest senna i rozdrażniona. Może mieć też zwiększony apetyt, w tym również napady wilczego głodu, poza tym często zmaga się z nadmierną potliwością i ma problemy z utrzymaniem prawidłowej masy ciała, gdyż łatwo przybiera na wadze, ale ma trudności z jej zrzuceniem. U chorych obserwuje się zwiększoną ilość cukru we krwi, cholesterolu i trójglicerydów. U osób z insulinoopornością zwiększa się też poziom tkanki tłuszczowej, w tym szczególnie w okolicy brzucha.

Jeśli pacjent obserwuje u siebie niepokojące objawy, powinien skonsultować się z lekarzem. Diagnostyka insulinooporności opiera się na oznaczeniu stężenia glukozy we krwi na czczo oraz na wykonaniu doustnego testu obciążenia glukozą. Następnie konieczne będzie oznaczenie u pacjenta poziomu insuliny w surowicy na czczo. Lekarz zapewne zaleci również lipidogram oraz badania na Hs CRP. Jeszcze inną opcją jest skorzystanie z metody HOMA lub z metody klamry metabolicznej.

Dieta i sposoby leczenia insulinooporności

Nie istnieje uniwersalny lek na insulinooporność, co nie oznacza, że nie można z nią walczyć. Przede wszystkim pacjent powinien zadbać o siebie, jakość swojej diety i redukcję nadprogramowych kilogramów. Pacjent powinien zwracać uwagę na to, co je, by nie nasilać dodatkowo swoimi posiłkami produkcji insuliny. Najlepiej wyeliminować z diety cukry proste oraz unikać dań bazujących głównie na węglowodanach. Zalecane jest również jedzenie mniejszych porcji, ale częściej, najlepiej w regularnych odstępach czasu. Pacjent powinien dodatkowo zadbać o aktywność ruchową. Konieczne może być też celowanie w przyczynę problemu, w tym ustabilizowanie poziomu hormonów, zmiana leków przyczyniających się do insulinooporności itd. Jeśli chodzi o leki stosowane przy insulinooporności, należy wspomnieć o metforminie.

Wkład autorski: TenDoktor.pl