Spotkanie rozpoczęło się od pytania skierowanego przez Marcina Jerzewskiego do Wojciecha Adamczyk na temat obecnego stanu relacji pomiędzy Polską a Chinami, włączając w to Czechy. Wojciech Adamczyk w kilku zdaniach stwierdził, że

„Państwa regionu Europy Środkowo Wschodniej w otwarty sposób wspierają Ukrainę w wojnie z Rosją, podczas gdy Chiny, mimo, że do tej pory raczej pośrednio to jednak wspierają Rosję. Biorąc pod uwagę makro sytuację w regionie, obecnie nie widzę szans na zintensyfikowanie tych relacji.” W dalszej części wypowiedzi Adamczyk przeszedł do kwestii związanych z umową inwestycyjną pomiędzy Chinami a Unią Europejską, gdzie jak podkreślił, „należy się zastanowić, czy umowa podpisana w 2020 r., nie jest po prostu martwa, w szczególności po chińskiej odmowie potępienia rosyjskiej inwazji na Ukrainę.”. W odpowiedzi na to samo pytanie, David Piasek, koncentrując się na czesko-chińskich relacjach, podkreślił, że o chwiejności relacji pomiędzy oboma państwami stanowią „trzy ważne wydarzenia ,które mówią o tych relacjach, takie jak: ubiegłoroczne wybory w Czechach, pandemia, oraz rozczarowanie wynikające z niezrealizowanych czeskich inwestycji.”

Kolejne pytania Marcina Jerzewskiego dotyczyły bardziej entuzjastycznego podejścia polskiego rządu do współpracy w formacie 16+1 w porównaniu do takich państw jak Litwa, czy też właśnie Czechy. Tu, Wojciech Adamczyk starał się zwrócić uwagę na status pozycji Polski jako regionalnego lidera, która posiada wielkie ambicje związane z Inicjatywą Pasa i Szlaku, oraz największego beneficjenta tego formatu. Z kolei pytanie skierowane do Davida Płaska dotyczyło utworzenia w Czechach w 2015 r. New Silk Road Institute i roli instytutu w relacjach czesko-chińskich, które David Piasek traktuje „jako rezultat zintensyfikowanych stosunków pomiędzy dwoma państwami i jako część lobby pewnych elitarnych kręgów w Czechach, co w zasadzie było wynikiem decyzji zaledwie kilku osób w państwie, włączając w to prezydenta. Ten instytut jest po prostu częścią lobby promującego chińskie inwestycje w Czechach”.

W dalszej części, Marcin Jerzewski zadał pytanie na temat reakcji polskiego rządu po decyzji Litwy, w której zdecydowała się opuścić format 16+1. W swojej wypowiedzi Adamczyk, stwierdził, że „mimo debaty, w której zastanawiano się czy kolejne państwa zdecydują się pójść śladem Litwy, jednak moim zdaniem reszta państw raczej na pewno pozostanie członkami formatu współpracy. Warto podkreślić, że zaledwie kilka dni po decyzji Litwy, polski minister spraw zagranicznych będąc w podróży do Chin, ponownie zapewnił chińskich partnerów o istotności istnienia formatu jako podstawy relacji Unii Europejskiej z Chinami. Myślę, że to samo tyczy się Chin”. W swojej odpowiedzi David Piasek, podzielając zdanie Wojciecha Adamczyka, dodał, że „w tym momencie, w żadnej z oficjalnych wypowiedzi, ani dokumentach nie ma sygnałów o takich planach”.

Przechodząc do kolejnych pytań, w debacie zostały poruszone takie kwestie jak kształtowanie się relacji niektórych państw członkowskich formatu 16+1 wobec Tajwanu i zintensyfikowanych relacji tworzonych ze względu na pandemię. W tej kwestii, Adamczyk zaznaczył, że „aktywność niektórych państw formatu 16+1 otwarcie wspierających Tajwan, osłabia istotę formuły współpracy z Chinami’, podczas gdy David Plasek stwierdził, że „niezależnie czy zdecydowano by się na zignorowanie kwestii praw człowieka w Chinach, koniec końców, będąc pragmatycznym, można zauważyć, że to Tajwan wygrywa pod względem swojej aktywności biznesowej.”

Przed końcem debaty pojawiły się pytania od publiczności, w których Wojciech Adamczyk odpowiadał na pytanie dotyczące jak w efektywny sposób można się chronić przed cyfrowym szpiegostwem w relacjach z Chinami. Wojciech Adamczyk, zauważył, że najważniejszymi kwestiami dla wszystkich rządów państw jest posiadanie i zabezpieczenie infrastruktury krytycznej. Z drugiej strony, David Plasek zwrócił uwagę na wprowadzane przez państwa, tym Czechy, nowe regulacje prawne pomagające na monitorowanie zagranicznych inwestycji.

Projekt jest finansowany we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP pod tytułem „Forum Polsko-Czeskie”.linkiem.

Artykuł pierwotnie ukazał się na stronie think tanku Warsaw Institute.

[CZYTAJ TEN ARTYKUŁ]