Z informacji rumuńskich mediów wynika, że część dostawców uzbrojenia miała podnieść ceny nawet o 30 procent tuż przed podpisaniem kontraktów finansowanych w ramach SAFE. Minister obrony Radu Miruță nie pozostawił wątpliwości co do stanowiska rządu. „Kiedy zaczęliśmy rozmowy o SAFE, niektórzy producenci przyszli z określoną ceną. Teraz, gdy jesteśmy blisko podpisania, wracają z około 30% więcej. Nie zaakceptujemy tego” – podkreślił.

Choć minister nie wskazał konkretnych firm, źródła branżowe cytowane przez media sugerują, że chodzi m.in. o Rheinmetall. Wątpliwości dotyczą m.in. programu bojowych wozów piechoty, którego wartość szacowana jest na blisko 3 miliardy euro. Według doniesień oferta niemieckiego koncernu miała znacząco przekroczyć pierwotne założenia, co mogłoby oznaczać dodatkowe miliardy kosztów dla Belgradu.

Sprawa wywołała szerszą debatę o samym mechanizmie SAFE. Krytycy wskazują, że zamiast wzmacniać europejskie bezpieczeństwo w sposób zrównoważony, program może sprzyjać największym graczom i ograniczać realną konkurencję. Pojawiają się także zarzuty dotyczące „centralizacji zakupów” oraz wyboru dostawców jeszcze przed pełną analizą ofert.

Wątpliwości budzi także kwestia korzyści dla lokalnych gospodarek. W przypadku Rumunii zwraca się uwagę, że produkcja części sprzętu – jak np. platformy Lynx – odbywa się poza krajem, co rodzi pytania o faktyczne zyski dla krajowego przemysłu.

Program SAFE, dysponujący budżetem rzędu 150 miliardów euro, miał wzmocnić europejską autonomię obronną i zmniejszyć zależność od dostaw spoza kontynentu. Jednak coraz częściej pojawiają się głosy, że w praktyce może prowadzić do uzależnienia mniejszych państw od największych producentów zbrojeniowych z Europy Zachodniej.

Krytycy ostrzegają, że mechanizmy finansowania – oparte m.in. na pożyczkach – oraz ograniczenia dotyczące wyboru dostawców mogą mieć długofalowe konsekwencje gospodarcze i strategiczne. W tym kontekście rumuński przypadek staje się symbolem szerszego problemu: czy SAFE rzeczywiście wzmacnia bezpieczeństwo całej Europy, czy raczej tworzy system, w którym silniejsi narzucają warunki słabszym.