Otwarte forum dyskusyjne Frondy

Turcja nasz sojusznik z NATO

dodano: 10.05.2016, 8:29
akcje wątku: drzewko

Jan Bodakowski

Turcja nasz sojusznik z NATO

 

Nakładem wydawnictwa Fronda ukazał się niezwykle ciekawy zbiór wywiadów z analitykami Ośrodka Studiów Wschodnich „Między Berlinem a Pekinem”, które przeprowadził Łukasz Warzecha. Większość publikacji poświęcona jest sprawom Rosji i Ukrainy. Równie ciekawe są rozważania o innych krajach, w tym o islamie i Turcji, które były tematem rozmowy Łukasza Warzechy z Krzysztofem Strachotą.

 

Turcja jest krajem dużym, silnym demograficznie, mającym długą tradycje państwowości i idei państwotwórczej, zbudowanym wokół idei narodowej, co pozwala Turcji pretendować do bycia regionalnym liderem.

 

Imperium Osmańskie, którego spadkobiercom czuje się dzisiejsza Turcja było ponadnarodowe, przeniknięte kulturą szyickiej Persji, i islamem sunnickim (wrogim szyitom) – sułtan uznawał się za kalifa przywódce wszystkim muzułmanów.

 

Współczesna Turcja powstała dzięki Ataturkowi, który zdecydował po upadku imperium o modernizacji państwa na wzór europejskiego nacjonalizmu. Dla młodoturków ważniejsza była integracja ludów tureckich, a nie obecność na Bliskim Wschodzie, spowodowało to rezygnacje Turków z państwa wieloetnicznego i wycofanie się na kilka dekad z rejony Bliskiego Wschodu.

 

Wieloletnie rządy spadkobierców Ataturka zakończyły się w w 2002 roku zwycięstwem Partii Sprawiedliwości i Rozwoju AKP. Hołdująca tureckiemu nacjonalizmowi, konserwatywna, i szanująca islam AKP, przeprowadziła czystki w administracji, zapewniła Turcji ogromny wzrost gospodarczy/ AKP w polityce historycznej odwołała się do tradycji Imperium Osmańskiego. Spowodowało to otwarcie Turcji na Bliski Wschód na który kemalistowska, czyli wyznająca ideologie rządzącej przez dziesięciolecia w Turcji Republikańskiej Partii Ludowej, Turcja była zamknięta.

 

Charyzmatyczną postacią AKP okazał się być prezydent Turcji Recep Tayyip Erdoğan. Pochodzący z prowincji polityk, mający wśród przodków Gruzinów. To dzięki niemu Turcja dokonała ogromnej modernizacji w latach 2008-2011, ogromnego wzrostu gospodarczego, który przełożył się na ogromne inwestycje w infrastrukturę dla obywateli. Jego celem była demokratyzacja Turcji i zakończenie dyskryminacji religijnych Turków jakie miały miejsce za rządów kamalistów.

 

Wbrew wrogiej propagandzie to właśnie AKP przeprowadziła demokratyzacje i liberalizacje w Turcji, by muzułmanie mogli korzystać z pełni praw obywatelskich. Wcześniej opozycja była prześladowana przez kamalistów. Celem AKP było odrodzenie tożsamości narodu i państwa, a nie wprowadzanie szariatu.

 

Dzięki ogromnemu wzrostowi gospodarczemu integracja z Unią Europejską przestała być atrakcyjna dla Turcji. Teraz to Turcja dyktuje warunki UE a nie UE Turcji.

 

W latach 2013 i 2014 AKP przeprowadziła czystkę usuwając z ważnych stanowisk stronników ruchu Fethullaha Gülena (islamisty ale równocześnie zwolennika modernizacji, sympatyka USA i Izraela). Ruch ten ma liczne szkoły w Turcji i na całym świecie (w tym i w Polsce ruch ten ma związki z jedną z warszawskich prywatnych uczelni wyższych). Oraz jest postrzegany w Turcji i w innych państwach jako organizacja podobna do masonerii, która przenika w struktury państwa by je przejąć.

 

Ruchu Fethullaha Gülena był przez pewien czas sojusznikiem Erdogana, miał silną pozycje w policji i prokuraturze ale stał się zbyt samodzielny i zaczął przygotowywać się do przejęcia władzy na drodze zamachu.

 

Inaczej niż w Rosji w Turcji jest prawdziwa opozycja. Dodatkowo Turcja może się chwalić swoimi sukcesami gospodarczymi, których Rosja nie ma. Problemem dla Turcji jest liczna i zorganizowana mniejszość Kurdyjska, którą w Tureckim parlamencie reprezentuje Demokratyczna Partia Ludów HDP. Zbrojnie z Turkami walczy Partia Pracujących Kurdystanu. PKK przez wiele lat była organizacja komunistyczna i terrorystyczna.

 

Wbrew antytureckiej propagandzie „AKP jest siłą, która najbardziej konsekwentnie w całej historii współczesnej Turcji dążyła do uregulowania” kwestii kurdyjskiej poprzez „nadanie Kurdom szerokiej autonomii kulturalnej” w mediach i szkolnictwie, ale bez autonomii politycznej i terytorialnej. Proces porozumienia z Kurdami przerwała wojna w Syrii.

 

Radykalizm islamski w Turcji jest na marginesie, choć islamistów wzmocniła wojna w Syrii. Turcja oskarżana jest o współpracę z islamistami, z racji na to by islamiści walczyli z Kurdami. W Syrii władze Tureckie wspierały anty assadowską opozycje. Elementem jeszcze bardziej komplikującym sytuacje na Bliskim Wschodzie było to, że Turcja wspierała autonomie kurdyjską w Iraku i przeciwstawiała się autonomii Kurdów w Syrii.

 

Na Kaukazie Turcja rywalizuje od wieków z Rosją, w ostatnich kilku dekadach Turcja systematycznie ustępowała Rosji. Turcja wspiera Azerów a Rosja Ormian. Sojusz Ormian z Rosją, w czasie wojny Rosji z Turcją, był jednym z powodów dla których Turcja przeprowadziła w 1915 roku rzeź Ormian. Azerbejdżan jest dla Turcji najważniejszy na Kaukazie z racji na posiadane złoża ropy i gazu (wspólnotę interesów gospodarczych), wspólnotę narodową oraz językowa Azerów i Turków.

 

Turcja jest sojusznikiem Polski w NATO. Ma w Pakcie Północnoatlantyckim drugą co do wielkości i wyszkolenia armie, dodatkowo o bardzo wysokim morale. Jej obecność na Kaukazie zapewnia pokój w Gruzji, Azerbejdżanie i Armenii. Choć jest w NATO to prowadzi niezależną od USA politykę w swoim narodowym interesie.

 

Jan Bodakowski

https://www.wydawnictwofronda.pl/wp-content/uploads/2016/03/OSW_okladka-354x575.jpg

  • Re: Turcja nasz sojusznik z NATO|HansMesser 10.05.2016, 9:25
    Ale do ludobójstwa Ormian przyznać się nie chcą
    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Aby dodać komentarz musisz być zalogowany. Nie masz jeszcze konta? Zarejestruj się.

facebook